Categorie: nieuwsbrief

  • Nieuwsbrief mei 2026

    Nieuwsbrief mei 2026

    nieuwsbrief mei 2026

    Stoomtrein Dendermonde Puurs

    Scheldeland in stoom

    𝐁𝐞𝐥𝐞𝐞𝐟 𝐝𝐞 𝐮𝐧𝐢𝐞𝐤𝐬𝐭𝐞 𝐬𝐭𝐨𝐨𝐦𝐝𝐫𝐢𝐞𝐡𝐨𝐞𝐤 𝐭𝐢𝐣𝐝𝐞𝐧𝐬 𝐒𝐜𝐡𝐞𝐥𝐝𝐞𝐥𝐚𝐧𝐝 𝐢𝐧 𝐬𝐭𝐨𝐨𝐦 𝐨𝐩 𝟒 𝐞𝐧 𝟓 𝐣𝐮𝐥𝐢!
    Op zaterdag 4 en zondag 5 juli organiseren Stoomtrein Dendermonde Puurs en Provincie Oost-Vlaanderen Scheldeland in Stoom! Op beide dagen gaat het volledige Nationaal Park Scheldevallei onder stoom!

    𝐕𝐢𝐞𝐫 𝐬𝐭𝐨𝐨𝐦𝐥𝐨𝐜𝐨𝐦𝐨𝐭𝐢𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐢𝐧 𝐰𝐞𝐫𝐤𝐢𝐧𝐠
    Op beide dagen zullen vier unieke stoomlocomotieven in werking zijn tussen Baasrode-Noord en Puurs. Twee daarvan komen op bezoek uit binnen en buitenland. De eerste is de Energie 507 uit 1946 van AMTF Train 1900. De tweede is de SACM uit 1952 komt van Chemin de Fer à Vapeur des 3 Vallées “Page officielle”

    𝐒𝐭𝐨𝐨𝐦𝐛𝐨𝐨𝐭 𝐨𝐩 𝐝𝐞 𝐬𝐜𝐡𝐞𝐥𝐝𝐞
    Op beide dagen maak je een fantastische reis met Stoomsleepboot Dockyard III op de Schelde. Vaar mee naar Baasrode of Sint-Amands en neem de pendelbus en stoomtrein voor jouw unieke erfgoedreis naar alle sites!

    𝐕𝐢𝐞𝐫 𝐞𝐫𝐟𝐠𝐨𝐞𝐝𝐬𝐢𝐭𝐞𝐬 𝐭𝐞 𝐛𝐞𝐳𝐨𝐞𝐤𝐞𝐧
    Dit jaar zullen vier erfgoedsites te bezoeken! Allemaal te bereiken per stoomtrein, stoomboot of pendelbus!

    • 𝐁𝐚𝐚𝐬𝐫𝐨𝐝𝐞-𝐍𝐨𝐨𝐫𝐝
      Bezoek een heuse materieeltentoonstelling, oldtimers, stoommachines, een stoombus en breng een bezoek aan de werkplaats! Wilt u graag een uniek diner beleven tijdens het evenement? Boek dan jouw plaats op de I2 Bistro!
    • 𝐒𝐜𝐡𝐞𝐞𝐩𝐬𝐰𝐞𝐫𝐯𝐞𝐧 𝐁𝐚𝐚𝐬𝐫𝐨𝐝𝐞
      Neem de pendelbus vanaf Baasrode-Noord en breng een bezoek aan de Scheepswerven in Baasrode. Daar vind je livesteam en breng een bezoek aan de werkhuizen!
    • 𝐆𝐚𝐧𝐬𝐚𝐤𝐤𝐞𝐫𝐦𝐨𝐥𝐞𝐧 𝐒𝐢𝐧𝐭-𝐀𝐦𝐚𝐧𝐝𝐬
      Neem de pendelbus vanaf halte Sint-Amands en breng een uniek bezoek aan de aan de Gansakkermolen. Deze site opent de deuren van 13u-17u op beide dagen.
    • 𝐏𝐮𝐮𝐫𝐬 𝐒𝐞𝐢𝐧𝐡𝐮𝐢𝐬𝐤𝐚𝐚𝐢
      Breng een bezoek aan een heuse modelspoorexpo in samenwerking met MSC Het Spoor die dit jaar nog groter wordt als ooit tevoren! Daarnaast maak je een ritje op een carrousel en breng een bezoek brengen aan de tentoonstelling 40 jaar exploitatie van de museumlijn!

    𝐒𝐭𝐨𝐨𝐦𝐩𝐚𝐫𝐚𝐝𝐞 𝐯𝐨𝐨𝐫 𝟒𝟎 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐞𝐱𝐩𝐥𝐨𝐢𝐭𝐚𝐭𝐢𝐞!
    Op beide dagen kan je in Baasrode terecht van 18u30 tot 19u voor een unieke stoomparade, waar alle stoomlocomotieven zullen paraderen. Mis dit niet en kom langs!

    𝐊𝐥𝐚𝐚𝐫 𝐯𝐨𝐨𝐫 𝐣𝐨𝐮𝐰 𝐫𝐞𝐢𝐬 𝐧𝐚𝐚𝐫 𝐡𝐞𝐭 𝐯𝐞𝐫𝐥𝐞𝐝𝐞𝐧?
    Alle informatie en tickets op https://www.stoomtrein.be/bezoek/scheldeland-in-stoom-2026/

    zaterdag 4 en zondag 5 juli

    Watererfgoed Vlaanderen

    Varend erfgoed tijdens de Tall Ships Races

    Tijdens de Tall Ships Races draait het om meer dan alleen de imposante zeereuzen die de horizon vullen. Naast de majestueuze grote zeilschepen ontdek je op het evenement in Antwerpen ook een unieke vloot van kleinere historische schepen. Samen brengen ze het maritieme verleden tot leven en laten ze je voelen hoe er vroeger werd geleefd, gewerkt en gevaren op zee én op de binnenwateren.
    De indrukwekkende twee-, drie- en viermasters zijn voor velen het bekendste gezicht van het evenement. Ooit trotseerden ze de wereldzeeën als marineschepen of zeilende vrachtschepen. Vandaag blijven ze springlevend. Jongeren krijgen er de kans om zelf de handen uit de mouwen te steken, de kunst van het zeilen te leren en het leven aan boord van deze “kathedralen van de zee” te ervaren.
    Maar laat je zeker ook verrassen door de kleinere schepen bij Water-rAnt in het Kattendijkdok, stuk voor stuk met een ziel en een verhaal. Denk aan de elegante rond- en platbodems die vroeger de rivieren en binnenwateren bevoeren, vaak ingezet voor visserij of transport. In een land als België, met zijn rijke netwerk aan waterwegen en maritieme tradities, vormen ze een onmisbaar deel van ons erfgoed.
    Achter elk schip schuilt een wereld van toewijding. Eigenaars, vrijwilligers en verenigingen zetten zich met hart en ziel in om deze schepen te bewaren, te onderhouden en vooral, te laten varen. Want erfgoed leeft pas echt wanneer het beweegt. Hun missie? Jou laten meegenieten van deze unieke geschiedenis.
    En varen… dat moet je beleven. Zodra de zeilen gehesen worden en het geluid van de motor wegvalt, begint de magie. De wind neemt het over, en plots draait alles om samenwerking. Zeilen is puur teamwork en dat voel je. Op het water ontstaat een band die vaak nog lang blijft nazinderen, ook wanneer je later in de haven samen herinneringen ophaalt.
    Juist die kleinere schepen geven het evenement extra charme. Ze tonen waar het allemaal begon: bij eenvoudige, maar ingenieuze vaartuigen die de basis vormden voor de grote schepen van vandaag. Stap eens aan boord van een schip van amper 9 meter en vergelijk het met een Tall Ship van meer dan 40 meter. Het contrast is indrukwekkend.
    Van hengsten en boeiers tot botters, lemsteraken, hoogaarsen en tjalken en de mooie scheepjes van de “Old Gaffers Association”: elk type heeft zijn eigen karakter, geschiedenis en verhaal. En de bemanning? Die deelt die passie maar al te graag met je.
    Maar wees gewaarschuwd… voor je het weet, ben je gebeten door het virus. Misschien voel je de drang om zelf het roer in handen te nemen. En dan is het gebeurd, dan ben je verkocht.
    Geloof me, ik spreek uit ervaring. Wat ooit begon als nieuwsgierigheid, groeide uit tot een levenslange passie. En zelfs 26 jaar later blijft het varend erfgoed een rode draad door mijn leven.

    Philip Streitz
    voorzitter Watererfgoed Vlaanderen

    Tall Ships Races in Antwerpen

    11-14 juli

    Reddingboot Watson 3

    De Watson moet verhuizen. Nu staan we voor onze grootste uitdaging.

    Al enkele jaren werken onze vrijwilligers aan de restauratie van de historische Oostendse Reddingboot 3 van het type Watson. Onze huidige plek hebben we met hart en ziel opgebouwd en die werkte jarenlang goed voor ons. Maar sinds eind vorig jaar werd duidelijk dat we onze huidige locatie moeten verlaten. Dankzij Haven Oostende krijgen we een nieuwe plek én ondersteuning voor de verhuis van onze huidige loods en reddingboot. Daar zijn we bijzonder dankbaar voor. Maar de nieuwe locatie is nog een leeg terrein dat volledig ingericht moet worden voor we onze werking kunnen verderzetten.
    Ons eerste doel: 50.000 euro
    De haven van Oostende is een enorme steun voor ons, maar er blijven heel wat kosten ten laste van de vereniging. Daarom starten we met een crowdfunding. In een eerste fase hebben we minstens 50.000 euro nodig voor onder andere:

    • Bouwrijp maken van het nieuwe terrein
    • Aanleg oprit naar de loods
    • Wateraansluiting
    • Elektriciteitsaansluiting
    • Gescheiden afvalwatervoorziening
    • Wadi voor regenwaterinfiltratie
    • Regenwaterputten
    • Fundering voor onze nieuwe onthaalruimte

    Help mee de Watson een toekomst te geven
    25 euro. 50 euro. 100 euro. Of meer…
    Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons

    Tijdens Oostende voor Anker openen we uitzonderlijk nog één keer onze deuren aan de Stapelhuisstraat 1, Oostende.
    Kom de Watson van dichtbij bekijken, ontdek de restauratie achter de schermen en spring binnen in onze Watson-bar.
    Mogelijk is dit de laatste kans om ons project op de huidige locatie te bezoeken.
    Je bent welkom zaterdag 30 mei en zondag 31 mei tussen 10u30 en 17u00

    Histories Festival

    10 oktober 2026

    Neem je pen bij de hand en markeer 10 oktober 2026 in je agenda, want het Histories Festival keert terug in het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger (IVY2026)! Deze keer in de Koninklijke Bibliotheek van België in hartje Brussel.

  • Nieuwsbrief april 2026

    Nieuwsbrief april 2026

    nieuwsbrief april 2026

    Ruimschoots

    Voorinschrijving “Vergeten vaarwegen”

    In 2017, startte de reeks “Vergeten Vaarwegen” met historische verhalen over Vlaamse vaarwegen die min of meer uit het collectieve geheugen zijn verdwenen.

    “De Eikevliet”, “Het Vaartje van Bornem”, “de Ieperleet”… In het CNR bouwde Tolerant vzw de heemer “Creemer”. Op de oude Ieperleet, tussen Brugge en Ieper, voer een zeer gelijkaardig vaartuig. Genoeg stof voor alweer drie afleveringen.

    De militair geïnundeerde polders van de Beneden Zeeschelde, de “Scheldevaart”, speelde een belangrijke rol in het begin van de Tachtigjarige Oorlog en leverde nautische en historische verhaalstof, goed voor 5 afleveringen. Het verhaal eindigde met de inpoldering van een groot deel van het Land van Saeftinghe. Vandaag zijn die jonge polders terug prijsgegeven aan de Schelde in het kader van de vorming van het Grenspark Groot Saeftinghe. Zo haalt het heden weer het verleden in.

    Het boek, dat op 15 oktober 2026 wordt voorgesteld, zal ook nog heel wat nieuwe natte verhalen brengen… over de Braakman, de Striene, en de Koeiensteert…

    Het boek, 17×24 cm, zal ongeveer 300 blz tellen, en zal een prijs hebben van € 30,- per stuk (exclusief verzendkosten).

    De oplage zal bescheiden zijn. Wil u zeker zijn van uw exemplaar dan kan u voorinschrijven via redactie@ruimschoots.org. Graag met vermelding van naam en adres. Van zodra het boek beschikbaar is sturen we u dan instructies voor de overschrijving van het bedrag.

    voorinschrijving “Vergeten Vaarwegen”

    VNSM

    rondleidingen op zaterdag 16 mei

    VNSM heeft intrek genomen in de Kleine Pieter Potstraat nr 21, 2000 Antwerpen. Het historische pand “Sint-Erasmus en Sint-Dominicus” is in de laat 16de eeuw opgetrokken door de lakenhandelaar David Haeck. 450 jaar later is nog heel veel bewaard van de oorspronkelijke indeling, wandschilderingen en buitengevel. De collectie van VNSM past er als gegoten. Al blijft het een “oud huis” met smalle draaitrappen en kleine kamers. Maar een waterput in de kelder heeft ook wel wat.

    Naast VNSM hebben ook Watererfgoed Vlaanderen, het Rijn- en Binnenvaartmuseum en MPM er hun zetel. Daarom noemen we het voortaan
    het “Maritiem Erfgoed Huis”.

    zaterdag 16 mei
    doorlopend gratis rondleidingen
    van 10 tot 12.30 uur en van 14 tot 16 uur.
    Graag tijdig inschrijven!

    inschrijving rondleiding

    Water-rAnt

    varend erfgoed op de Tall Ships Races in Antwerpen

    Aan alle schippers van varend erfgoed,

    Van 11 tot 14 juli 2026 is Antwerpen opnieuw gaststad voor de Tall Ships Races.

    Dit maritiem evenement trekt traditioneel honderdduizenden bezoekers naar de koekenstad. En tot onze grote vreugde kunnen wij aankondigen dat wij uitgenodigd zijn om dit fantastisch feest nog meer kleur te geven.

    vzw Water-rAnt heeft de taak op zich genomen om deze varend erfgoed schepen te verenigen.

    Van 4 t/m 15 juli voorziet de Stad Antwerpen voor ons gratis ligplaatsen aan de oostwal van het Kattendijkdok tussen het Ponton en De Arke, vlakbij het Schengenplein, het epicentrum van de TSR. Voor en na deze periode kan alleen afgemeerd worden in de jachthavens. Om de deelnemers van de TSR niet te hinderen moeten de schepen van varend erfgoed voor 9 juli de ligplaats hebben ingenomen. Weer vertrekken kan niet eerder dan 14 juli in de late namiddag. Dit geeft u zeker en vast de kans om niet alleen de TSR-schepen maar ook de stad Antwerpen grondig te verkennen.

    We zullen zorgen voor een natje en een droogje, een geleide stadswandeling, een bezoek aan een
    kunstgalerij, een bijzondere expo over navigatieinstrumenten enz.

    Het aantal deelnemers is beperkt, first come, first served.
    Inschrijven doe je in 2 stappen, bij Stad Antwerpen én bij ons.

    1/ Gelieve via deze link het formulier voor de Stad Antwerpen in te vullen en automatisch te versturen:
    Inschrijving deelname vloot Varend Erfgoed – Antwerpen juli 2026 – Formulier invullen

    Ter info: het MMSI-nummer staat op de marifoonvergunning.

    2/ Gelieve ook onderstaande gegevens aan te vullen en terug te mailen aan Lieve, onze Water-rAnt secretaris, info@water-rant.be of het formulier hiernaast in te vullen en te verzenden.

    Scheepsnaam
    Scheepstype
    Naam schipper
    Mob. telefoonnummer
    e-mailadres
    Scheepslengte LOA
    Scheepsbreedte

    Wij hopen een prachtige vloot te kunnen presenteren en kijken er enorm naar uit jullie te verwelkomen
    aan de kaaien van onze Antwerpse haven.

    Schip ahoy!

    Frank Breugelmans
    voorzitter

    2/ aanmelding bij Water-rAnt

    Boekbespreking

    Als de storm weer gaat liggen

    Het laatste overlevende ex-bemanningslid van MV Westland, Bob De Bruycker, heeft als 14-jarige vele reizen gemaakt tijdens de zomervakanties (1946-1949). De Westland was een van de zeven schepen van de Antwerpse rederij Teun den Hartigh, op de Van Dyckkaai, nadien Agence Maritime John B. Vets & Co.

    Bob vertelde ons over een nieuwe publicatie over MV Westland.
    In januari 1953, tijdens één van de grootste stormen van de eeuw, voer Kapitein Andries Penning met het schip de Westland en zeven bemanningsleden over de Noordzee. Ze kwamen nooit aan op hun bestemming in Engeland. Na hun vertrek uit Duitsland, werd er niets meer vernomen van het schip en haar bemanning. Helemaal niets.
    Zij zouden de eerste Nederlandse slachtoffers zijn van wat later de Watersnoodramp werd genoemd.
    Maar ruim 65 jaar later wordt de stilte verbroken als de kleindochter van de kapitein op onderzoek uit gaat. En beetje bij beetje kan ze de laatste dagen van haar opa kan reconstrueren, met zo’n verrassende uitkomst dat zelfs de landelijke kranten en tv-zenders het niet konden negeren. Het resulteert in een aangrijpend en ontroerend verhaal – met een vleugje humor – verteld vanuit háár oogpunt en verteld vanuit zíjn oogpunt.

    Als de storm weer gaat liggen
    Auteur: Mariëlle Penning
    ISBN: 9 789 465 380 377
    Verschijningsdatum: 17/03/2026
    Uitvoering: Paperback – 271 bladzijden

    Westland
    MV Oost-Vlaanderen

    Persbericht

    Samenwerking nautische databases in Nederland en België

    De organisatie Schippers- en ScheepsHistorisch Onderzoek (S2HO) biedt (onder meer) een zoekprogramma aan naar Nederlandse binnenvaartschepen die voorkomen in de Liggers van de Scheepsmetings Dienst (LSD). Het archief met fysieke boeken (“liggers”) waarin de metingen werden bijgehouden bevindt zich in het Maritiem Museum Rotterdam. Die liggers zijn rond 2010 ingescand door het museum en gedigitaliseerd door de vrijwilligers van S2HO. Het zoekprogramma biedt verscheidene ingangen in die gedigitaliseerde metingen: op meetnummer, op brandmerk, op naam van het schip, op naam van de eigenaar … noem maar op.

    Sinds 2023 bestaat er in België een soortgelijke database: de Belgische Binnenvaart Schepen databank (BBS https://binnenvaarterfgoed.be/bbs1/be_index.php ).

    De BBS databank is een initiatief van VZW Archief- en Documentatiecentrum Erfgoed Binnenvaart.

    Vanaf maart 2026 werken S2HO en BBS samen.

    We maken in Nederland doorverwijzingen naar schepen die ook in België gebruikt zijn, omgekeerd maken we in België doorverwijzingen naar schepen die ook in de LSD staan.

    Neem bijvoorbeeld de motorspits / cementtanker “Jawi” (meetnummer R41967N). Daarvan hebben we in Nederland niet veel gegevens: het schip is één keer gemeten, het heeft een Nederlands brandmerk (4925 B Dord 1975) en we kunnen zien dat het uit België gekocht is en daar al eerder gemeten was (nummer BR14538B). Dank zij de samenwerking kunnen we nu verder kijken: als we de details van het schip opvragen zien we helemaal onderaan de pagina bij SHO een verwijzing naar het BBS. En daar kunnen we het schip verder volgen, van België naar Nederland en later weer terug naar België; tot en met de sloop aan toe. Als bonus kunnen we via het BBS doorlinken naar het Franse binnenvaartforum Vagus Vagrant, dat een aantal foto’s van de Jawi toont.

    Het aantal doorverwijzingen is nu nog beperkt. De vrijwilligers van beide partijen hopen rond eind 2026 alle metingen van schepen die in beide databanken voorkomen verwerkt te hebben.

    Als u meer informatie wilt hebben kunt u ons bereiken via e-mail: Jan Sepp <info@s2ho.nl> of de beheerder van de BBS databank <frederic@museumschip.be>

    Agenda

  • Nieuwsbrief maart 2026

    Nieuwsbrief maart 2026

    nieuwsbrief maart 2026

    Vlaanderen – Departement Cultuur, Jeugd & Media

    Register van Inspirerende Voorbeelden

    De Vlaamse minister van Cultuur voegt zeven nieuwe praktijken toe aan het Register van Inspirerende Voorbeelden rond het borgen van immaterieel erfgoed. De goede voorbeelden tonen hoe gemeenschappen, vrijwilligers en organisaties over heel Vlaanderen en Brussel hun immaterieel erfgoed levend houden.
    Het register brengt deze praktijken samen als inspiratiebron voor anderen. Het maakt zichtbaar hoe mensen en organisaties tradities, kennis en gebruiken delen en doorgeven, en nodigt uit om ideeën op te doen, van elkaar te leren en kennis te verdiepen. Zo ondersteunt het register erfgoedgemeenschappen, vrijwilligers en organisaties om elkaar te versterken en nieuwe inzichten te vertalen naar hun eigen praktijk.

    Ook De Scute werd door het Departement Cultuur, Jeugd en Media, opgenomen in dit Register van inspirerende voorbeelden van borgingspraktijken.

    De Scute vzw wil het vissersverleden van Blankenberge instandhouden en opnieuw onder de aandacht brengen. Met een unieke replica van de Schuit B1 St. Pieter en de garnaalkotter B72 Jacqueline-Denise is De Scute een maritieme ambassadeur van de stad. De schepen zijn aanwezig op grote maritieme manifestaties aan de kust, in Vlaanderen en in de buurlanden Nederland, Frankrijk en Groot-Brittannië. In het kleine museum aan het Bevrijdingsplein maken bezoekers kennis met houten scheepsbouw, visserij en de vissersgeschiedenis van Blankenberge.
    De Scute geeft vrijwilligers een centrale rol in het borgen van immaterieel erfgoed. Hun werking toont hoe erfgoed mensen samenbrengt en hoe een vrijwilligersorganisatie professioneel kan werken. De Scute neemt duidelijk een ambassadeursrol op voor maritiem erfgoed. De grote gedrevenheid van de vrijwilligers blijkt uit hun vele acties en samenwerkingen. Daarbij leggen ze sterke linken met ander immaterieel erfgoed, zoals havenfeesten en zeewijdingen.

    Zeven nieuwe borgingspraktijken op het Register van Inspirerende Voorbeelden | Departement Cultuur, Jeugd & Media

    Dienst Toerisme Oostende

    Bijkomende tentoonstelling op Mercator

    De stoffelijke resten van pater Damiaan werden door de Mercator naar België gebracht op 3 mei 1936. Dat is 90 jaar geleden. Om dit te herdenken zal er op de Mercator een ‘bijkomende’ tentoonstelling doorgaan van 1 april 2026 tot 15 november 2026.

    • de vaarroute van de Mercator (reis 9) bij het ophalen van de lijkkist pater Damiaan (1935-1936)
    • twee originele fotoboeken van de commandant Van de Sande (eerste commandant Mercator) tijdens reis 7 (naar o.a. het Paaseiland 1934-1935) en reis 9 (o.a. overbrenging lijkkist)
    • foto’s tijdens de overbrenging in 1936
    • kranten van 3 en 4 mei 1936 met artikels overbrenging lijkkist met Mercator

    Mercator > plan je bezoek

    Zeilschip Mercator
    Jan Piersplein 2, 8400 Oostende

    Water-rAnt vzw

    Tall Ships Races in Antwerpen

    Van 11 tot 14 juli 2026 is Antwerpen opnieuw gaststad voor de Tall Ships Races.

    Dit maritiem evenement trekt traditioneel honderdduizenden bezoekers naar de koekenstad. En tot onze grote vreugde kunnen wij aankondigen dat wij, het varend erfgoed, uitgenodigd zijn om dit fantastisch feest nog meer kleur te geven. vzw Water-rAnt heeft de taak op zich genomen om deze schepen te verenigen. De Stad Antwerpen voorziet voor ons ligplaatsen aan de oostwal van het Kattendijkdok tussen het Ponton en De Ark, vlakbij het Schengenplein, het epicentrum van de TSR. Dit geeft alle deelnemers zeker en vast de kans om niet alleen de TSR-schepen maar ook de stad Antwerpen grondig te verkennen.
    Maar: het aantal deelnemers is beperkt, first come, first served.

    Ben je een schipper die meer info wil? Mail naar info@water-rant.be

    Provinciale erfgoedsite Scheepswerven Baasrode

    Heropening van de site

    Erfgoedsite Scheepswerven Baasrode heropent binnenkort de deuren van de voormalige scheepsbouwwerkplaats.
    Benieuwd hoe onze ateliers 40 jaar na de sluiting van de scheepswerven opnieuw tot leven komen? Voortaan gaan de authentieke sfeer en het vakmanschap van vroeger er hand in hand met de technologie van vandaag. Welkom vanaf 28 maart voor deze unieke bezoekerservaring.

    28 en 29 maart van 10 tot 18u
    openingsweekend met randanimatie,
    en vanaf dan permanent open voor bezoek.

    Provinciale erfgoedsite Scheepswerven Baasrode
    Sint-Ursmarusstraat 137, 9200 Dendermonde

    Belgian Ships Archive VZW

    “De Stranding” van Paul Kraft

    “De Stranding” van Paul Kraft is het waargebeurde verhaald van scheepskok Paul Kraft. In de jaren ’50 van de 20ste eeuw maakte hij een uniek exotisch avontuur mee nadat hij, als enig bemanningslid, aan land werd gezet na de stranding van het cargoschip “Prince de Liège”.

    De rocamboleske avonturen worden door Paul Kraft in zijn sappige, volkse bewoordingen, zo verteld dat het lijkt alsof je hem gewoon hoort praten. Gegarandeerd enkele uren leesplezier!

    Het boek “De Stranding” van Paul Kraft werd indertijd uitgegeven onder eigen beheer door Hendrik Van den Bossche op een zeer beperkte oplage. Op verzoek van het Belgian Ships Archive is de uitgever bereid gevonden het opnieuw te laten uitgeven met een oplage van voorlopig 100 stuks. De helft daarvan zal verkocht worden ten voordele van de vzw Belgian Ships Archive.

    In het tijdschrift Ruimschoots 2026/3 (www.ruimschoots.org) verschijnt een artikel over het cargo-schip de “Prince de Liège”.

    Voor meer informatie en bestelling: autrique@glo.be

    • afmetingen 15 x 20 cm, 308 bladzijden, rugdikte 2,6 cm
    • ISBN 97 8 9493 51 8025
    • kostprijs € 24,00 + verzendingskosten € 7,10

    storting op BE29 4024 5059 1164 van Robert Autrique, met vermelding: “De Stranding”, naam en adres

    Het kostbare archief is voorlopig opgeslagen in een magazijn van de Hogere Zeevaartschool (Antwerp Maritime Academy) en daardoor niet consulteerbaar. De vzw is dringend op zoek naar een nieuwe locatie maar beschikt daarvoor niet over de nodige financiële middelen.

    BOP – Belgian Offshore Platform

    Veilig varen? Dat doe je zo!

    Onze Belgische offshore windparken vormen een gesloten zone, vastgelegd in Berichten aan Zeevarenden. Als je 500 m afstand houdt van de grenzen van de energiezone, mag je er langs varen. Even indrukwekkend én helemaal veilig! Meer info vind je de op de website van het Belgian Offshore Platform: https://www.belgianoffshoreplatform.be/nl/veiligvaren/

    Dankjewel om veilig te varen!

    Agenda

  • Nieuwsbrief februari 2026

    Nieuwsbrief februari 2026

    nieuwsbrief februari 2026

    Eerst het slechte nieuws…

    Premies onderhouds- en beheersmaatregelen beschermd varend erfgoed worden sterk verlaagd

    De Vlaamse Regering heeft een principiële goedkeuring gegeven om het Varend Erfgoedbesluit te wijzigen. Dit betekent dat enkel onderhouds- en beheersmaatregelen in aanmerking komen voor een standaard premiepercentage van 40%.

    De betoelaging van openstellingsmaatregelen wordt geschrapt. Wanneer de regeling in werking gaat, is niet bekend maar mogelijk ergens in april 2026. Aanvragen die vóór het in werking gaan van het gewijzigde Varend Erfgoedbesluit zijn ingediend, worden volgens de oude premiepercentages beoordeeld.

    Dit betekend dus het einde aan de mogelijkheid om als Opengesteld Varend erfgoed erkend te worden.

    VZW RESTART

    Watson reddingboot Oostende

    Al vele jaren wordt er door VZW Restart gewerkt aan de restauratie van het beschermd varend erfgoed de Reddingboot Watson – Oostende in een loods aan de Stapelhuisstraat aan het Vlotdok. Ze moeten daar echter weg wegens de bouw van een parking voor hun buren van Hangar 1.
    In december kregen we het nieuws dat ze nu definitief verhuizen naar de Cockerillstraat 10.
    Bij deze verhuis krijgen ze de volle medewerking van de Oostendse haven. De haven neemt zowel de bouwvergunning als de verhuis van de loods en de boot op zich. Een exacte datum is er nog niet, maar de boodschap is duidelijk: de verhuis moet zo snel mogelijk plaatsvinden.

    Voor veel vrijwilligers van Restart is het afscheid van de huidige plek niet evident. De loods werd volledig door hen opgebouwd, van het graven van de funderingen tot het inrichten van magazijn en bar. Tegelijk biedt de nieuwe locatie aan de Cockerillstraat, op de site van de vroegere autokeuring aan de Bolle, ook duidelijke voordelen. Ze zullen er beter bereikbaar zijn en kunnen er verder bouwen aan de toekomst van de Watson. Op langere termijn is deze verhuis dan ook een positieve stap.

    De onthaalruimte en bar verhuizen naar het gelijkvloers. Dat zal de toegankelijkheid voor minder mobiele bezoekers verbeteren, wat belangrijk is voor hun werking als opengesteld varend erfgoed.

    Restart VZW verhuist

    VNSM en Navigarte Collectie

    Tijdelijke tentoonstelling “Even poolshoogte nemen”

    Oostende

    Het Alsjeblieftmeisje

    Met de Eerste Wereldoorlog kwam er ook in de Koningin der badsteden een abrupt einde aan de lange negentiende eeuw. Het dagelijks leven stond onder constante dreiging van bombardementen. Vanaf 1915 vielen geallieerde vliegtuigen de Duitse stellingen aan, maar vaak werden ook woonhuizen geraakt.

    Tijdens de Eerste Wereldoorlog was er veel de prostitutie in Oostende. Al van bij de start waren er vluchtelingen uit het binnenland die enkel nog hun lichaam hadden om te koop aan te bieden.
    Met de komst van de Duitse troepen in oktober 1914 werd Oostende een militaire garnizoensstad. Duizenden soldaten verbleven er permanent en de vraag naar ontspanning en gezelschap leidde tot de opkomst van oorlogsprostitutie. De Duitse overheid organiseerde en controleerde dit fenomeen, maar voor de lokale bevolking betekende het een smet op het sociale leven van de stad. Na enkele maanden frontdienst kreeg een soldaat twee weken verlof. Zo verbleven er tussen de 5000 à 20 000 soldaten in Oostende, velen in het Militair hospitaal aan de Oosteroever. Tel daarbij een rampzalige armoedeval door het visserijverbod in een wijk met veel kinderen, en dus veel jonge meisjes. De Duitse soldaten noemden hen “Alstemblieftmädchen”, omdat hun vraag om eten begon met ‘alstemblieft’.

    In ‘Oostende onder de Duitse bezetting’, lezen we dat de 300 vrouwen met de beestenwagons mee gevlucht zijn, bij de uittocht van de soldaten in de nacht van 8 op 9 oktober 1918 en dat het ‘een schone opkuisinghe van het slecht vrouwvolk’ was. Auteur Kathelijn Vervarcke volgde het spoor van deze vrouwen. Ze wou het menselijke verhaal vertellen achter die ‘schone opkuisinge’. De roman ‘Het Alsjeblieftmeisje’ belicht deze vergeten bladzijde van de Oostendse geschiedenis, verteld vanuit de ogen van een veertienjarig meisje dat na het overlijden van haar ouders in de oorlogsprostitutie belandde. 

    Kathelijn Vervarcke is historisch auteur bij Lannoo, educatief auteur bij Pelckmans, scenarist bij De Dakbroeders en atheneumleraar in GO! Athena Oostende.

    Wil je meer weten?

    • FAAR festival
      zo 8 maart 2026 – 11u, Bibliotheek Oostende, Wellingtonstraat 17, 8400 Oostende
    • Theaterwandeling ‘Het Alsjeblieftmeisje’ van 20 tot en met 23 augustus, start van 18u tot 20u aan De Cierk, Oostende
      – Tickets via het Uitloket
      – Productie De Dakbroeders

    Oostende

    Oostende Voor Anker 2026

    Oostende voor Anker zet in op “zorgen voor de zee”: maritiem festival wil bewustzijn rond zeeproblematieken vergroten | bron: VRT NWS

    Oostende voor Anker 2026 vindt dit jaar plaats van donderdag 28 mei tot en met zondag 31 mei. 

    Oostende voor Anker staat dit jaar in teken van ‘zorgen voor de zee’. Het grootste maritieme festival van de Noordzee brengt 4 dagen lang erfgoed, ambacht en innovatie samen in Oostende. Volgens de organisatie ook het ideale moment om het te hebben over de problematieken in én op zee. “We houden ervan, we zwemmen erin, we eten eruit, maar we hebben ook zorg nodig voor die zee. En dat is het thema geworden voor deze editie”, zegt curator Wim Opbrouck.

    VRT NWS

    Vlissingen (NL)

    Vlissingen Maritiem

    donderdag 4 juni tot en met zondag 7 juni

    Stichting Sail de Ruyter Zeeland en Vlissingen Maritiem organiseren een duurzaam Tallship-evenement wat de maritieme sector toegankelijk maakt voor een breed publiek, met aandacht voor mensen met een (fysieke) beperking en vrij toegankelijk is. Daarbij leggen we extra nadruk op energiebesparing, schone energie en innovatie in de maritieme sector.

    Sences of Sailing

    Wat nu gebouwd wordt, is het erfgoed van morgen. Mike De Jonge zag een kink in die wijsheid; in de overgang van ambacht naar industrie. Zijn hele leven bracht hij de onstilbare fascinatie voor de relatie mens/ boot en mens / water op zijn eigen manier in beeld. In zijn honderden tekeningen, aquarellen, pastellen en schilderijen loopt die liefde en tegelijk worsteling er als een rode draad door. De vurigheid in lijnen, kleuren en vormen suggereert dat Mike zich permanent afvroeg of hij dat vakmanschap van scheepsbouwers en van zeelui en hun intense relatie met het grillige water goed weergaf. Liefst onder magische luchten.

    Mike De Jonge
    1928 – 1999
    Marinist, mede-oprichter van de Belgische Marineschilders

    Retrospectieve tentoonstelling in Galerij Conscience 20,
    Conscienceplein nr. 20, 2000 Antwerpen.

    Van 10 tot 16 juli 2026 – dagelijks open van 11 tot 19 uur.

  • Nieuwsbrief december 2025

    Nieuwsbrief december 2025

    nieuwsbrief december 2025

    Gemeente Assenede 27/11/2025

    BOU 8 krijgt toekomst

    Het lokaal bestuur van Assenede wil het dossier rond de BOU8, de iconische vissersschuit op het dorpsplein van Boekhoute, eindelijk uit de impasse halen. Deze beslissing moet ruimte creëren om het schip op een duurzame manier te verankeren in het dorpsgezicht én om nieuwe investeringen in Boekhoute mogelijk te maken.

    Waarom deze keuze?
    De restauratie van de BOU8 sleept al bijna vijftien jaar aan. Ondanks een goedgekeurd beheersplan en eerdere inspanningen blijven de noodzakelijke middelen geblokkeerd. Door het dossier in eigen handen te nemen, kunnen we het heroriënteren en eindelijk vooruitgang boeken. Niets doen is geen optie.

    Het lokaal bestuur voorziet in eerste instantie 100.000 euro om samen met een projectgroep – bestaande uit het Agentschap Onroerend Erfgoed, SOS BOU8, Comeet en IOED – een plan uit te werken voor een duurzame verankering van de BOU8 in het dorpsbeeld.

    Respect voor het verleden, ruimte voor de toekomst
    De BOU8 is al vijftig jaar hét symbool van het trotse visserijverleden van Boekhoute, het “vissersdorp zonder haven”. Die traditie willen we blijven koesteren. Tegelijk kiezen we ervoor om het gemeenschapsgeld verantwoord in te zetten: de middelen die oorspronkelijk voorzien waren voor een restauratie van 1,5 miljoen euro, investeren we nu in een nieuwe recreatiesite op de voormalige voetbalterreinen in de Graafjanstraat.
    Daar creëren we een plek waar gezinnen en verenigingen elkaar kunnen ontmoeten en waar Boekhoute kan blijven groeien. Het lokaal bestuur engageert zich bovendien om de Boekhoutenaar een stem te geven in de plannen voor deze site.

    Een bewuste beslissing
    “We begrijpen dat dit een gevoelige keuze is,” zegt het lokaal bestuur. “Maar we geloven dat dit de beste weg is om ons erfgoed te respecteren én nieuwe kansen te scheppen. De BOU8 blijft op het dorpsplein, herkenbaar en duurzaam, als onderdeel van ons dorpsgezicht. Zo tonen we respect voor ons verleden én bouwen we aan het Boekhoute van morgen.”

    BOU 8 Isabella in betere tijden

    MAW BRABO

    Wie wil de Albraze restaureren?

    Bij MAW BRABO staat de romp van een schip type Shpountz. Lengte 18 meter, breedte 5 meter. Het schip moet volledig gerestaureerd worden. Het schip met al het hout en ook hout van het interieur, kan gratis opgehaald worden.

    MAW Brabo zit op de jachthaven te Burcht.

    Jachthaven Burcht

    Voor meer info kan u de voorzitter van Brabo contacteren.
    Dhr. Kamiel Van Overloop
    voorzitter@mawbrabo.be

    Stichting Maritiem Patrimonium (MPM)

    ontvangt een cheque

    Voorzitter Marc Van Peel van Stichting Maritiem Patrimonium (MPM) kon een cheque ontvangen van EUR 98.375 uit handen van Stephanie Westerlund en Johan Klaps (Havenschepen Antwerpen).

    Reeds voor de vierde keer organiseerde Stephanie Westerlund het ‘Jean-Jacques Westerlund Benefietdiner’ ten voordele van MPM dat opgericht werd door haar vader.

    bron: espa.servimed.be

    Nieuwjaarsvertelconcert:

    Haydn & Van Maldere

    TS Rupel , het goede doel

    Beleef een unieke muzikale middag vol hoop en inspiratie tijdens het Nieuwjaarsconcert op 11 januari 2026.

    Meesterverteller Michaël Pas en het kamerorkest van Terra Nova Collective, onder de artistieke leiding van dirigent en klarinettist Vlad Weverbergh, onthullen de verrassende verhalen achter Joseph Haydn en zijn tijdgenoot Pieter Van Maldere. Humor, anekdotes en muzikale raadsels voeren het publiek mee in een speels onderzoek vol ontdekking en verwondering.

    Een beleving waarin meesterlijke muziek en meeslepende vertellingen elkaar vinden — sprankelend, verrassend en diep menselijk.

    Jouw aanwezigheid maakt het verschil: de helft van je ticketprijs gaat naar een goed doel van jouw keuze. Zo steun je waardevolle initiatieven én begin je het nieuwe jaar met muziek die verbindt en inspireert.

    Een van die goede doelen is zeilschip TS Rupel, een vzw die zich inzet om vaartochten te organiseren voor sociaal achtergestelde jongeren van vzw De Varens, voor ex-brandwondenpatiënten, voor jongeren van Jeugdhulp Don Bosco Vlaanderen. TS Rupel is ook een trouwe deelnemer aan de Tall Ships Races.

    Reserveer uw ticket(s) €30/pp via: terranovaconcerts.eventgoose.com

    AMUZ
    Kammenstraat 81
    2000 Antwerpen

    zondag 11 januari 2026
    16 – 17.30 u

    VNSM Vrienden Nieuw Scheepvaartmuseum

    De Vrienden verhuizen

    Na vijf jaar gastvrij verblijf in de Brouwersvliet is het tijd om te verhuizen. “De Vrienden” brengen hun collectie over naar twee mooie 16de-eeuws panden. 

    In het nieuwe “Maritiem Erfgoed Huis” zullen VNSM, Rijn- en Binnenvaartmuseum, MPM en Watererfgoed Vlaanderen hun zetel hebben.  “De bedoeling is dat het een huis is voor het maritiem erfgoed,” vertelt Guy Huyghe, voorzitter van VNSM. “Alles wat kunst, maquettes en archief is, komt samen onder één dak. De schepen van MPM en Rijn- en Binnenvaartmuseum blijven natuurlijk op de Droogdokkensite.

    De verhuis is nog bezig, later zal de collectie ook te bezoeken zijn.

    VNSM.be

    bron: Flows

    Nog tot eind december is de tentoonstelling “Mols” te bezoeken in CEPA op de Brouwersvliet.

    Vanaf 16 februari 2026 is in CEPA de tentoonstelling “Even poolshoogte nemen” te bezoeken met mooie instrumenten van Navigarte.

    De Scute

    iets om naar uit te kijken

    De Scute vzw in Blankenberge doet veel meer dan varen op zee met de B1 Sint-Pieter en de B72 De Jacqueline-Denise of bouwen of restaureren van sloepen en kotter. Zij geven ook present op tal van evenementen in binnen- en buitenland. Wie ooit de loods bezocht, kreeg vast wel een rondleiding in het kleine museum. Het museum wordt nu vernieuwd en opent terug op 26 april 2026, erfgoeddag.

    de Scute

    Dag van De Wetenschap, terugblik

    Op 23 november, Dag van de Wetenschap, gaf Watererfgoed Vlaanderen op de Provinciale Site Scheepswerven Baasrode een presentatie over de restauratie van het Motorjacht Napoleon dat in 1928 op de scheepswerf Van Praet-Vandamme gebouwd werd onder de naam Robert. Het motorjacht Napoleon is “beschermd varend erfgoed” en de nieuwe eigenaar, de “Stichting Motorjacht Napoleon” is sinds begin 2025 bezig met de restauratie van het bijna 100 jaar oude schip. Voor deze restauratie was het belangrijk om volledig nieuwe scheepspannen te maken vermits de originele plannen niet meer bestonden. Het opmeten van een schip is niet zo eenvoudig en in onze presentatie werd de techniek van het opmeten met behulp van laserscans uitgelegd.

    Het restauratieproces kan gevolgd worden in artikels in het tijdschrift Ruimschoots.

    VHF blokkanalen gewijzigd vanaf 1 dec 2025, versie 8.0 te volgen.

    Graag brengt Watererfgoed Vlaanderen u de recent verschenen versie 8.0 van december 2025 over de blokkanalen en de VHF procedures nog eens onder de aandacht. De grootste verandering is de opsplitsing van het kanaal Gent-Terneuzen in twee blokzones vanaf 1 dec 2025.
    In alle havens van North Sea Port dient de havencommunicatie te gebeuren op VHF – kanaal 5. Er wordt gevraagd om in dit gebied maximaal kanaal 5 uit te luisteren voor wie dienstverlening van North Sea Port aanbelangt. In de meeste gevallen geldt dit voor de beroepsvaart. Op het kanaal zelf volgt de Vessel Traffic Services (VTS) alle schepen en geldt er een VHF uitluisterplicht en bereikbaarheid te zijn voor de vaartuigen uitgerust met VHF installatie.

    De VTS Terneuzen volgt op van uit de sluizen Terneuzen tot Tweekwart, iets voor de brug van Sas Van Gent en bedient zich van VHF kanaal 11 (zoals vroeger). De VTS Gent (Zelzate) volgt op vanaf Tweekwart tot in Gent en bedient zich van VHF kanaal 61 (NIEUW). Om u goed voor te bereiden op het nieuwe vaarseizoen vind u hieronder twee linken naar de recente publicaties over de blokkanalen Kust, Schelde en Kanaal Gent-Terneuzen en de VHF procedures.

    https://www.vts-scheldt.net/download/90768b9c-d5f3-4e0d-be6e-131ad2e68a7c?dl=0
    https://www.vts-scheldt.net/download/f17e2325-bba1-4647-af78-d3e2f4d7e644?dl=1

    Tip: Afdrukken, plastificeren en aan boord leggen of op je smartphone downloaden.

  • Nieuwsbrief oktober 2025 #2

    Nieuwsbrief oktober 2025 #2

    nieuwsbrief oktober 2025

    Viking Genootschap vzw

    viert 25ste verjaardag

    Het Viking Genootschap is naar aanleiding van de 25ste verjaardag op het stadhuis van Turnhout ontvangen. Erik De Quick richtte de vereniging 25 jaar geleden op naar aanleiding van een reportage in het BRT-programma ‘Afrit 9’.

    “Toen ik de vereniging in 1999 opstartte, wisten weinigen wie of wat Vikingen waren”, zegt Erik De Quick. Ook de vraag of zo’n vereniging niet eerder in Scandinavië thuishoort, werd hem vaak gesteld. “De Vikinglegers verzamelden met duizenden in hun winterkampen in Vlaanderen. Het kan bijna niet anders dan dat ze ook hier hun invloed lieten gelden”, is De Quick stellig.

    “Toen ik de vereniging opstartte, wisten weinigen wie of wat Vikingen waren.”

    Het Viking Genootschap wil kennis vergaren over de Vikingen, niet alleen door studie, maar ook door het beoefenen van een levende geschiedenis. De leden kruipen daarvoor in de huid van de Viking. De Quick droomt van een Vikingmuseum. “Het zou in de Kempen een toeristische voltreffer zijn”, zegt hij.
    De studie van de Vikingtijd is volgens de voorzitter ook interessant vanwege de overeenkomsten die bestaan met de actualiteit. “Ook toen veroorzaakte de opwarming van de aarde diverse klimaatproblemen. En ook in die periode kende de wereldorde een herschikking van de macht.”

    De Viking Genootschap was 25 jaar geleden de eerste Vikingvereniging in de Benelux. Ze startte met twaalf leden, maar telt nu meer dan honderd leden in Vlaanderen en Nederland. “Dank zij ons werd het thema Vikingen in het leerprogramma van zowel lager als middelbaar onderwijs opgenomen.”

    Ter gelegenheid van het jubileum brengt de Viking Genootschap het boek De Atlantische Edda, onbekende verhalen uit het noorden uit. Dat boek verschijnt in de loop van november.

    Allereerst wens ik iedereen van harte welkom te heten op deze hulde.
    Toen ik in 1999 de vereniging opstartte, wisten weinigen wie of wat de Vikingen waren….
    Velen vragen zich waarschijnlijk af wat het nut is van een Viking vereniging en waarom iemand in gods naam een vereniging rond Vikingen op start?

    Horen wij met onze vereniging niet beter thuis in Scandinavië?
    Neen, want aangezien de grote Vikinglegers die Engeland veroverden en Frankrijk belegerden, hier in Vlaanderen met duizenden verzamelden en er hun winterkampen bouwden, kan het bijna niet anders dan dat ook hier in Vlaanderen de Vikingen hun invloed lieten gelden. En die invloed van de Vikingen is groter dan meestal gedacht. Wie dat gedetailleerd wil vernemen, kan nu donderdag in Merksplas komen luisteren naar mijn lezing over de Vikingen in Vlaanderen en hun nalatenschap. Daarnaast wordt het beeld dat van de Vikingen geschetst en overgeleverd wordt, nog steeds sterk vertekend, en al of niet moedwillig, eenzijdig doorgegeven. Daar willen wij in eerste instantie verandering in brengen. De Vikingen waren niet ruwer of brutaler dan de andere volkeren van hun tijd, maar ze gebruikten wel de zwakte van het Karolingische rijk om hier macht en invloed te komen verwerven.
    Maar onbekend is onbemind, daarom is het vanzelfsprekend noodzakelijk om de cultuur en levenswijze van de Vikingen eerst te leren kennen, alvorens we hun nalatenschap in de lage landen kunnen ontdekken.

    Die kennis willen we in onze vereniging opdoen door studie en onderzoek, maar ook door proefondervindelijke archeologie en het beoefenen van levende geschiedenis. Een Vikingvereniging in Vlaanderen was, is en blijft dus bittere noodzaak om de Vikingen hun werkelijke plaats in de geschiedenis te bezorgen. Want die Viking aanwezigheid ligt aan de basis van verschillende Europese staten en heeft een immens grote invloed gehad op de ontstaansgeschiedenis, de economische ontwikkeling en de cultuur van onze lage landen. Zij vormen de basis van onze Vlaamse identiteit.
    Gelet op de grote nalatenschap van de Vikingen, zou een Vikingmuseum in Vlaanderen of in de Kempen geen overbodige luxe zijn…. En zelfs een toeristische voltreffer.

    De studie van de Vikingtijd is niet alleen belangrijk, maar ook interessant omdat er nogal wat overeenkomsten bestaan tussen de Vikingperiode en onze actualiteit. Ook toen veroorzaakte en opwarming van de aarde verschillende klimaatproblemen. En ook in die periode kende de wereldorde een herschikking van de macht.

    Maar terug naar onze vereniging:
    Het begon allemaal met een uitzending in het BRT programma ‘afrit 9’, waarin onze reconstructie van het grote Osebergbed werd getoond. Daarop volgde een publicatie in Gazet van Antwerpen en een uitzending in RTV Extra. De daarop volgende dagen stond de telefoon niet stil en besloot ik met een Viking vereniging te starten. De eerste leden hadden hun lidgeld nog niet betaald of we konden al optrekken naar de opnamestudio van VTM voor de uitzending voor ‘wie van de drie’. Het gewonnen bedrag was ons startkapitaal.

    Viking Genootschap – Europees Studie- en Onderzoekscentrum voor Noordse Oudheidkunde, Runen en Mythologie (ESONORM) zag het levenslicht en was hiermee de eerste Vikingvereniging in de Benelux.
    Met als doel studie en onderzoek verrichten naar de Vikingen, in het bijzonder hun aanwezigheid de lage landen, de noordse mythologie en de Vikingrunen gaven we ook onmiddellijk een tijdschrift uit met de titel ‘De Ravenbanier’.

    Feestedities kregen een speciale uitvoering: nr. 30 kreeg een zilveren kaft en nr. 50 werd een gouden editie. We kijken uit naar editie nr. 100, die zal verschijnen in juli 2027.

    Onze Scaldingi maken het dagelijks leven van de Vikingen zichtbaar en tastbaar en slagen er nu in om verschillende ambachten uit te oefenen op authentieke wijze.

    Maar wie herinnert zich nog de oranje tunieken van onze Scaldingi, uit onze beginperiode? Onze verenging bestond op 14 september 1999 uit 12 leden uit Turnhout, Merksplas en Mol, en is nu uitgegroeid tot een vereniging met meer dan 100 leden in Vlaanderen en Nederland.
    Wij haalden internationale pers in het gerenommeerde Viking tijdschrift Viking Heritage Magazine, dat van 1999 tot 2005 werd uitgegeven door de universiteit van Visby, Gotland, Zweden. Hierin werd uitgebreid aandacht besteed aan onze werking.
    Onze activiteiten vonden ook regelmatig weerklank op TV of in de geschreven pers.

    In 2023 kreeg onze vereniging een volledige rebranding met nieuwe moderne logo’s.

    Naast de vele evenementen met onze Scaldingi, verleenden we onze medewerking aan verschillende radio- en tv-programma’s. Voordrachten en lezingen over Vikingen en andere Viking-gerelateerde onderwerpen voor scholen en andere organisaties volgden elkaar in sneltempo op. We werkten mee aan musicals en tentoonstellingen en we gaven diverse workshops. Dat alles gebeurde niet enkel in Vlaanderen maar ook op verschillende plaatsen in Nederland. En dank zij ons werd het thema ‘Vikingen’ in het leerprogramma van zowel lager als middelbaar onderwijs werd opgenomen.

    Ik ga u niet vervelen met een opsomming van alles wat wij de voorbije jaren deden, maar houd er toch aan om u kort enkele hoogtepunten van onze werking in herinnering te brengen.

    • In 2001 en 2002 nemen we deel aan de Viking markt te Mechelen. We gaven rondleidingen voor scholen en verzorgden de vertaling bij het optreden van de Zweedse Viking groep ‘Telge glima’, die Vikingsporten uitoefende.
    • Vanaf 2002: Zetelen we als enige Vikingvereniging van de Lage Landen in het internationale Viking Althing (parlement) te Foteviken in Zweden.
    • In 2002 en 2003 verlenen we actief onze medewerking aan de uitbouw van enkele Europese INTERREG-projecten rond Vikingen, onder de naam ‘Destination Viking’. Deze projecten koppelen re-enactmentgroepen, historische reconstructies, musea en originele sites aan toerisme, culturele activiteiten en economische ontwikkeling in een interregionale Europese samenwerking.
    • Tijdens onze activiteiten kregen we bezoek van de heer Georges Caulier, Consul-generaal van Denemarken in Antwerpen in het kader van het Deense voorzitterschap van de Europese Unie en komt ook de heer Sardor SADIKOV, consul van Oezbekistan, en zijn echtgenote ons Viking kamp bezoeken. Ook wijlen Panamarenko en Herman De Croo zijn in onze werking geïnteresseerd en vereren ons met een bezoek.
    • in samenwerking met ACINA produceerden we de eerste Vlaamse historische documentaire over Vikingen. onder de titel ‘DE VIKINGEN, MEESTERS VAN WIND EN GOLVEN’ De film behaalde diverse filmprijzen.
    • Ter gelegenheid van ons vijfjarig bestaan geven we het historische werk:’Ferrum Paganorum Incanduit, het IJzer van de Denen schitterde – Deense Heersers in de Lage Landen geportretteerd’. En voor ons tienjarig bestaan verkrijgen schenken we het oudste Manneken Pis te Geraardsbergen Vikingkledij. Dat gaat gepaard met een optocht en een manneken pis dat bier plast….
    • We voltrekken op 7 december 2007 in het stadhuis van Halen het eerste officiële Viking huwelijk in Vlaanderen
    • Tijdens de Stripdagen te Turnhout in 2011 bouwen we een tentoonstelling uit gewijd aan de winnaar van de bronzen Adhemar Steven Duprez. We slagen erin om de boeg van een Vikingschip in de Warande te brengen.
    • Op de internationale Viking dag, op 8 mei 2021 wordt ons Vikingschip plechtig gedoopt door Dagny Ros Asmundsdottir en Piet Smet: het krijgt de naam Nøkkvi of Nekker, waterduivel. De drakenkop op de voorsteven is een replica is van een vondst uit de Schelde.
    • Na meer dan duizend jaar wordt de Karolingische burg te Oost-Souburg opnieuw ingenomen door onze Scaldingi (Walcheren, NL) en geven er en Viking feestmaal voor de leden van de jubilerende muziekvereniging ‘Vlijt en Volharding’.
    • Op uitnodiging van de IJslandse delegatie bouwen we op 24 november 2022 een display met Viking ambachten en een IJslandse smidse en Knarr uit, tijdens de ‘Nordic Reception’ op het Staff Center in het NATO hoofdkwartier te Brussel op uitnodiging van de IJslandse delegatie. Na strenge controle op wapens en springstoffen, mogen we toch met scherpe messen, bijlen en zwaarden binnen…
    • Dat jaar komt Sinterklaas ook per Vikingschip op bezoek bij de scouts van Ravels.
    • We houden vaartochten voor ‘make a Wish’ met de ongeneeslijk zieke Rune en voor de verenging borstkankerMAN,
    • En we stelden dit jaar onze kindvriendelijke werking voor in het kader van de organisatie van Erfgoeddag

     

    Ons trimestrieel tijdschrift ‘De Ravenbanier’, uniek op wereldvlak, is intussen aan zijn 93ste editie toe en er verschenen al meer dan 340 historisch verantwoorde artikelen over Vikingen, runen en noordse mythologie.

    Ter gelegenheid van on 25 jarig jubileum brengen we in november een boek uit:
    ‘De Atlantische Edda, onbekende verhalen uit het noorden’
    Het bevat nooit eerder vertaalde Faeröerse Kvaedis, en telt meer dan 320 pagina’s. Het boek verschijnt in A4 formaat met harde kaft. Het wordt een luxe uitgave volledig in kleur.
    Wie het nog niet heeft besteld kan dit nu nog doen.

    Op die manier zet het Viking Genootschap, de oudste Viking verenging van de Benelux, al 25 jaar de bakens uit in Viking land!
    25 jaar werking is niet niks en heeft veel inzet en niet aflatende inspanningen gevraagd van al onze vrijwilligers, waarvoor ik hen hartelijk wil bedanken, geef hen gerust een applaus..
    Een bijzonder woord van dank gaat ook naar diegenen die ons in het verleden met raad en daad bijstonden of gewoon onze werking ondersteunden door hun lidmaatschap. Maar Ik wil in mijn dankwoord ook onze sponsors en welwillende leveranciers niet vergeten.
    Tot slot wil ik de stad Turnhout bedanken om ons als blijk van erkenning te ontvangen in het stadhuis. En omdat we na deze redevoeringen wel een droge keel zullen hebben, nodig ik u allen, na deze redevoering, uit op de receptie die u wordt aangeboden door de stad Turnhout.

    Afsluiten wil ik met de, voor onze vereniging, heel toepasselijke woorden van Albrecht Rodenbach uit ‘het lied der knapenschap’ :

    ’t Verleden leeft in ons,
    het Heden hoopt op ons,
    de Toekomst straalt voor ons:

    Dank u.

    Erik De Quick, voorzitter van het Viking Genootschap, tekent het huldeboek van de stad Turnhout. Voor de 25ste verjaardag liet de vereniging runenkoekjes bakken. © Clara Bonckaert

    De Atlantische Edda

    Bij de godenverhalen horen natuurlijk verhalen over Odin en Loki, die ons een bredere kijk bieden op de reeds gekende verhalen uit de Edda. Terwijl de heldenverhalen meestal handelen over koningen die zich ook in Vlaanderen ophielden, zoals Ragnar en Rollo.

    Pieter slaagt erin om de nooit eerder in liet Nederlands vertaalde kvaedis te vertalen. Hij opteert ervoor om, naar analogie van Jan De Vries, de versvoeten en stafrijmen of alliteraties zoveel mogelijk te behouden. Dat maakt het boek misschien wel iets archaïscher van taalgebruik, maar laat je meer genieten van de zangerigheid van deze verhalen en brengt je ook meer in de oorspronkelijke Faeröerse sfeer. Soms wordt hiervan in de vertaling afgeweken, omwille van een beter begrip. Een inleidende tekst schetst bij elk verhaal de juiste context en de vele verklarende voetnoten onderaan elke pagina, verduidelijken de vertalingen en bieden de nodige duiding.

    • Inhoudstafel
    • Voorwoord door Johan Nowé, prof.Em.
    • Inleiding + dankwoord Pieter Jansens
    • Godenverhalen
        • Odin i asgardum
        • Skrumla rima en De lokatattur
        • Risin og loki
        • Nornagest
    • Helden
      • Historische figuren
        • Ormurin langi
        • Olavur riddararos
        • Aligast
      • Mythische figuren (saga figuren)
        • Ragnars kvaedi
        • Gongu rolf
        • Finnur hin fridi
        • Jomsvikinga visa
      • Volksgeheugen
        • Frisa visa
        • Nom en de Hildina ballade
        • Blanka av Namur
    • Bronvermelding en geraadpleegde werken
    • Lijst afbeeldingen
    • Namenlijst
    • De auteur
    • Het Viking Genootschap
    • FarLit

    Bestel nu alvast uw exemplaar.

    Auteur Pieter Jansens
    Uitgever © 2025 Viking Genootschap, uitgeverij Polemos

    formaat A4 staand
    ca 320 pagina’s
    volledige kleurendruk
    hardcover

    €49,-

    Dag van de wetenschap

    zondag 23 november 2025

    Provinciale Erfgoedsite Scheepswerven Baasrode organiseert  twee boeiende lezingen over scheepsbouw. Om 14.45 heeft Peter Van Wichelen het over de terugval van de scheepsbouw in de achttiende eeuw in Het Mysterie van de Verdwenen Scheepsbouwer. Om 15.45 geeft Philip Streitz een blik achter de schermen in De Restauratie van het Jacht Napoleon. Nieuwe Technieken in de Scheepsbouw. 
     
    Breng voor of na de lezingen (tussen 14u en 18u) gratis een bezoek aan de School voor Scheepsmodelbouw, die speciaal voor DVDW2025 haar wetenschappelijke benadering in de kijker plaatst, en/of aan de erfgoedsite Scheepswerven Baasrode voor de permanente tentoonstelling.
     
    Zaal ‘De ontmoeting’
    Sint-Ursmarusstraat 131
    9200 Baasrode – Dendermonde
     
     
    In NAVIGO, onder het indrukwekkende skelet van potvis Valentijn, verzamelt het publiek zich voor een reeks intrigerende experimenten waarin robotica, technologie en dans samensmelten. Ugo Dehaes laat huid bewegen, reconstrueert spieren en onderzoekt het skelet in zijn zoektocht naar de perfecte danser. Wat maakt een lichaam perfect? En wat gebeurt er als technologie dat lichaam begint vorm te geven?
     
    Moving Skin is een fascinerend samenspel van kunst, wetenschap en artificiële intelligentie. De voorstelling nodigt uit tot verwondering en reflectie over de toekomst van het lichaam en de grens tussen mens en machine.
     
    NAVIGO Visserijmuseum
    Vrijheidstraat 6
    8670 Koksijde – Oostduinkerke
     
    €14,- per persoon
     

    Onlangs in het nieuws…

    Renovatie van Antwerpse Droogdokkensite gestart:
    “Wordt een plek voor erfgoed, jeugd en cultuur”

    In Antwerpen zijn officieel de werken gestart aan de Droogdokkensite. Die site waar ooit schepen werden hersteld, vervelde tot een plek waar jeugdwerking en cultuur een plek kregen, maar intussen zijn de droogdokken aan renovatie toe. Met 18 hectare ruimte is het één van de grootste projecten die dit Antwerps stadsbestuur wil realiseren. “Dit moet een mooie en groene plek worden”, zegt schepen voor Stadsontwikkeling Patrick Janssens (Vooruit).

    Leerlingen proberen oude scheepsmotor van Mercator in Oostende weer aan de praat te krijgen

    Leerlingen van het GO! Maritiem Instituut Mercator (Scholengroep Stroom) in Oostende werken momenteel aan de herstelling van de motor van het legendarische zeilschip Mercator. Onder begeleiding van ervaren technici brengen ze bijna 100 jaar oude maritieme technologie opnieuw tot leven. Doel is dat de scheepsmotor tegen het maritieme evenement Oostende Voor Anker opnieuw draait.

  • Nieuwsbrief oktober 2025

    Nieuwsbrief oktober 2025

    nieuwsbrief oktober 2025

    Tijdschrift Ruimschoots

    Abonnement 2026

    Wie een abonnement heeft op het nautisch tijdschrift Ruimschoots kreeg begin oktober nummer 4 in de bus. Er wordt nu al gewerkt aan nummer 1 van 2026. Die editie versturen we traditiegetrouw midden december. Moest je je abonnement bij Ruimschoots nog niet vernieuwd hebben, doe dit dan voor 20 november 2025, zo mis je geen enkel nummer.

    Voor een jaarabonnement ‒ 4 nummers/jaar ‒ betaal je slechts € 25,-.

    Een jaarabonnement in een ander Europees land kost € 27,-.

    Bij betaling graag je adres vermelden of mail je adres aan redactie@ruimschoots.org.

    Bankrekening BE36 7310 2943 0781 (BIC KREDBEBB) op naam van Ruimschoots VZW.

    Krijg je het tijdschrift via een vereniging waar je lid bij bent (Rijn- en Binnenvaartmuseum, Tolerant, Vrienden Nieuw Scheepvaartmuseum, OpStoapel, De Scute of ZAS Zeescouts aan de Stroom), dan moet je zelf niets doen.

    → Ruimschoots

    Oostende voor Anker

    Inschrijvingen voor 2026 zijn geopend!

    Erfgoeddeal Project (NL)

    Getijdenhaventje van Paal

    Het getijdenhaventje van Paal (NL), met zijn unieke spuikom, geldt als de ‘ziel’ van het dorp Paal. Het is één van de laatste nog werkende getijdenhaventjes aan de Schelde, maar het staat onder druk: internationale scheepvaart en voortdurend baggeren van de vaargeul bedreigen de bereikbaarheid en het functioneren.

    Het doel van het project is het versterken van leefbaarheid, economie en sociale samenhang in Paal door de historische verbinding tussen het dorp en de bijzondere getijdehaven te herstellen. De aantrekkingskracht van maritiem erfgoed wordt als katalysator ingezet om ruimtelijke verbindingen te verbeteren en sociale netwerken te versterken.

    → erfgoeddeal.nl/paal-getijdenhaventje

    Het dorp Doel

    Ook aan Belgische kant is men bezorgd over het natuurlijk karakter van het landschap. De Hedwigepolder die nauw aansluit bij het Verdronken Land van Saeftinghe en dus ook bij Grenspark Groot Saeftinghe hoort, is een project waarbij door de creatie van een overstromingsgebied ook veel aandacht is voor de natuur. Dat dit ten koste gaat van zeer vruchtbare landbouwgrond blijkt wel uit de vele protesten die nog steeds niet zijn uitgedoofd.

    Het dorp Doel – verwaarloost en tenonder gegaan door allerlei politieke beslissingen – krijgt een boost. Momenteel wordt de jachthaven van Doel onderhanden genomen. Erfgoedverenigingen en plaatselijke actiegroepen ijveren om van Doel terug een aantrekkelijke site te maken.

    → bootmag

    Tentoonstelling

    Koninklijke Model Yacht Club Antwerpen V.Z.W.

    Naar aanleiding van het 120-jarig bestaan van de modelbouwclub wordt er op 14-15-16 november 2025 een tentoonstelling georganiseerd in het Kasteel van Schoten. De club heeft verschillende afdelingen waaronder een afdeling stoomschepen en een afdeling motorschepen.

    Kasteel van Schoten
    Kasteeldreef, 61
    2900 SCHOTEN

    Inkom is gratis.

    → kmyca.be

    Infoavond

    Sail Training Association Belgium

    Save the date
    18 december 2025
    info avond Sail Training Association Belgium

    met een Tall Ships Races getuigenis van een trainee, het reisverslag van Saeftinghe naar het Noorden tot Spitsbergen, kennismaking met de Old Gaffers en vooruitblik van de komst van de Tall Ships Races naar Antwerpen 2026.

    FOS Sea-Scouts Antwerpen
    Beatrijslaan 41
    2050 Antwerpen

    start 19.30h

    Museumschip Tordino

    Het museumschip Tordino in Oudenburg sluit zijn deuren vanaf eind oktober 2025 tot eind maart 2026.

    De heropening is op 4 april 2026 voor een nieuw seizoen vol verhalen, ontdekkingen en maritieme beleving — tot eind oktober 2026.

    Plan zeker een bezoek aan dit museum, het is het meer dan de moeite waard.

    Openingsuren 2026
    4 april – eind juni: enkel tijdens het weekend
    1 juli – eind augustus: van woensdag t/m zondag
    september – eind oktober: enkel tijdens het weekend

    Groepen zijn het hele jaar door welkom, na afspraak.

    Vaartdijk-zuid 11, 8460 Oudenburg

    → Tordino

    Brugge Maritiem Erfgoed

    welkom in 2027

    Van 16 t/m 18 mei 2025 werd voor de eerste maal het evenement Brugge Maritiem Erfgoed georganiseerd. Het evenement vond plaats in het weekend voor Oostende voor Anker en trok heel wat volk. De organisatie kon zeker spreken van een succes en er wordt al uitgekeken naar een volgende editie. Er werd besloten om het evenement elke twee jaar te gaan organiseren. In 2027 zijn we er weer!

  • Nieuwsbrief september 2025

    Nieuwsbrief september 2025

    nieuwsbrief september 2025

    Shielmartin VZW

    Shielmartin te koop

    Van wrak tot parel

    In 2016 werd de Shielmartin gerestaureerd en werd het weer het prachtig Ierse zeiljacht van weleer. De restauratie en renovatie van de Shielmartin gebeurde op basis van de oorspronkelijke tekeningen en waarden, maar aangevuld met de nieuwste technologie. Een uiting van waardering voor het historisch onroerend erfgoed en moderne technologie.

    Het zeilschip kreeg – met respect voor haar karakter en geschiedenis – een state-of-the-art hybride motor en hightech apparatuur met een low carbon footprint-garantie.

    De Shielmartin is een zeilschip dat valt onder de categorie “Sloep Getuigde Jol” (yawl in het Engels). De voormast is sloep getuigd, Grootzeil en fok. Doordat de bezaanmast (= de achtermast) achter de roerkoning staat, is het schip “Yawl getuigd”. De boot werd oorspronkelijk ontworpen voor de commerciële visvangst. Tegenwoordig is het vooral een zeiljacht dat wordt gebruikt voor recreatie en sportwedstrijden.

    Lengte: 36,5ft
    Waterlijn: 27 ft
    Breedte: 10,1 ft
    Zeiloppervlak: 501 ft²
    reg. Tonnage: 7,43 Mt
    gross Tonnage: 8,82 Mt

    VZW Shielmartin

    Kitsjacht OUTKA zoekt een nieuwe eigenaar

    De Outka is een kitsjacht dat in 1963 werd gebouwd op de werf Maria Hots in Oostende, naar een ontwerp van de Franse scheepsarchitecten Maurice Amiet en Gaston Grenier.

    Het ontwerp ontstond binnen de watersportafdeling van de Touring Club de France in de jaren 1950. Binnen die afdeling werd gezocht naar een ontwerp dat families zou toelaten om lange zeereizen te ondernemen en dat betaalbaar zou zijn. Het moest over voldoende slaapplaatsen beschikken en solide gebouwd zijn. In 1944 tekende Gaston Grenier plannen voor een familiejacht dat aan die voorwaarden voldeed. Het ontwerp werd één keer uitgevoerd in Tunesië. Maurice Amiet inspireerde zich in 1955 op het plan van Grenier, maar tekende een iets langer en ranker jacht met minder diepgang. Om die reden werd gekozen voor een kitstuig. Het ontwerp werd in 1958-1959 een eerste keer uitgevoerd door Claude Gauché. Er werden wereldwijd ongeveer 60 jachten volgens dit ontwerp gebouwd in hout, polyester en zelfs in staal. Het ontwerp werd Grenam genoemd naar de eerste lettergrepen van de namen van de twee ontwerpers Grenier en Amiet.

    Het zeiljacht illustreert als een klein, goedkoop familiaal jacht de democratisering van de pleziervaart. Het schip is een schakel in de overgang van de productie van unieke stukken naar seriebouw. Het plan werd meerdere keren uitgevoerd door verschillende werven en particulieren. 

    Het jacht is gebouwd uit Honduras mahonie.

    De bovenbouw en het interieur van de Outka werden verder afgewerkt door de eerste eigenaars, het koppel Duwez-De Brouwer. De Outka heeft sinds 50 jaar Oostende als thuisbasis. De naam betekent eend in het Russisch. Na het overlijden van haar man in 1975 heeft Francine Duwez nog jarenlang en tot op hoge leeftijd met de Outka gezeild. In 1993 werd ze Belgian Yachtwoman of the year.

    Lengte 9 m
    Breedte 2,87 m
    Diepgang 1,37 m

    De Outka heeft een kitstuig. Typerend voor zulk een tuig zijn de twee masten, waarbij de bezaanmast de kortste is.

    Het jacht heeft twee voorzeilen (8,19 m² en 6,88 m²), een torengetuigd grootzeil (17,27 m²), een bezaanzeil (10,98 m²) en een stagzeil.

    Motor : SABB 18pk, verbruik 1.8 l/h, snelheid 5kn, dieseltank 90 liter
    GPS, dieptemeter
    Radio/cd player
    Reddingsvlot (gekeurd) 4 personen

    4 slaapplaatsen, 1 sanitair, 1 kombuis, grote kaartentafel, watertank 100 liter

    De Outka werd op 30 september 2010 als varend erfgoed beschermd. 

    Sinds 2000 is het schip in eigendom van Cdt.Patrick Vermandel, Hon. Harbourmaster – Director City of Ostend

    Met spijt in het hart moet Patrick omwille van zijn leeftijd afscheid nemen van zijn jacht. Het wordt te zwaar om zelf onderhoud te doen en te zeilen. Er zijn enkele herstellingen te doen maar deze zijn uitvoerbaar voor iemand die weet van boten. De boot staat binnen sinds oktober 2024.

    Wie interesse heeft in dit jacht kan contact opnemen met Patrick:

    patrick.vermandel@gmail.com
    Tel.: +32 (0)59 25 15 65
    Mob.: +32 (0)497 59 55 14

    Outka | Inventaris Onroerend Erfgoed

    Dag der zeelieden

    Antwerpen, zaterdag 6 september 2025
    Naar jaarlijkse gewoonte werd aan het Monument der Zeelieden in Antwerpen – gelegen aan de Schelde naast het voormalig Loodswezen – een bloemenhulde gehouden. Heel wat personaliteiten waren aanwezig. Zijne Majesteit de Koning liet zich vertegenwoordigen door Admiraal Jan De Beurme.

    Kapt. t.l.o. Alain Pels – voorzitter van deze plechtigheid – sprak in het welkomstwoord zijn dank uit naar de vele aanwezigen van kerkelijke, militaire en burgerlijke overheden, prominenten uit de maritieme wereld, zeelieden en oud-zeemoede, sympathisanten en vooral de jongeren.

    De plechtigheid werd opgeluisterd door de muziekkapel van de Marine en een detachement van de Marine. Ook waren de verschillende vaandels aanwezig van diverse verenigingen. Zij brachten op hun manier een groet aan onze zeevarenden.

    Dag der Zeelieden 2025 – de gratis maritieme & yachting krant van Bootmagazine

    © bootmag

    agenda

  • Nieuwsbrief augustus 2025

    Nieuwsbrief augustus 2025

    augustus 2025

    De ZOUZ

    weer in het water

    We zijn weer een maand verder en de ZOUZ is vertrokken van de werf “Het Anker” in Hendrik Ido Ambacht. En wat is ze mooi geworden! Wilbert, zijn zoon William en hulp Gerard hebben echt klasse werk geleverd. De romp is aan de onderkant opnieuw geconserveerd met zwarte nep-teer, en het boeisel is weer fris groen geschilderd. Het berghout aan de achtersteven is vernieuwd – dat was de grootste klus. Ook de huidplaten achter de zwaardblokken zijn vervangen; deze platen, ooit geplaatst bij de verlenging in 1910, roesten veel sneller dan de oudere platen en waren dus hard aan vervanging toe.

    ZOUZ is een ijzeren boeierschuit met geklonken platen uit 1884. Aanvankelijk was de ‘Ziet op u Zelven’ een beurtschip dat vracht vervoerde. Sinds 1969 wordt het schip gebruikt als charter, woonschip en als pleziervaartuig.

    Ziet op u Zelven | Inventaris Onroerend Erfgoed

    een zomer vol werk, wachten, genieten en vooruitkijken…

    Een volle agenda, op datum…

    22, 23 en 24 augustus

    Havenfeesten VVW Emblem

     

    Vrijdag van 19 uur tot 24 uur
    Zaterdag van 11 uur tot 01 uur
    Zondag van 11 uur tot 18 uur

    Locatie
    Dode arm Netekanaal, tussen Viersel en Duffel. Bereikbaar via servitudeweg tussen Liersesteenweg 143 en 145 te Emblem.

    6 en 7 september

    Scheldefestival en buurtfeest op de Zeescoutsbasis Antwerpen LO

    13 en 14 september

    Havenfeesten Antwerpen, Kempisch Dok

    De drie jachtclubs in het Kempisch Dok organiseren op 13 en 14 september Havenfeesten. Gezelligheid troef en iedereen welkom!

    https://www.vyca.be/

    14 september

    Ostrea Rose Classic Race

    Bevrijdingsplein 15 – 8370 BLANKENBERGE

    Op 14 september 2025 organiseert De Scute VZW de Ostrea Rose Classic Race voor de rede van Blankenberge.  Meer dan 40 klassieke en semi klassieke zeiljachten en sympathisanten varen een ludieke race voor de dijk van Blankenberge.  De avond ervoor ontvangt de Scute alle deelnemers op een receptie in de Scuteloods. 

    14 september

    vzw VIKING GENOOTSCHAP

    Op 14 september 2025 neemt het Viking Genootschap deel aan de cultuurmarkt te Turnhout, aan de Warande.

    Hun standplaats is net voor het vredegerecht, tegenover het kasteel van de hertogen van Brabant.
    Er zal een promostand zijn en ook hun niet-varend Vikingschip ‘Eirikur’ zal opgesteld zijn.
    Tussendoor zullen aan boord van dat schip Vikingverhalen worden verteld aan de kinderen.

    14 september

    VVBHV

    Open Monumentendag van 10 tot 18u 

    Voor bezoekende schepen/schippers organiseert VVBHV op 13 september een stadswandeling met gids en een diner. De schepen worden opengesteld voor het grote publiek op zondag 14 september. Er zullen rondvaarten georganiseerd worden en verschillende muziekoptredens.

    Het evenement vindt dit jaar plaats aan de Kanoclub, Auwegemvaart, Mechelen.

    14 september

    Rijn- & Binnenvaartmuseum VZW

    Tijdens Open Monumentendag is het museum geopend. Er zullen gidsen zijn om rondleiding te geven op de schepen.

    Droogdokkensite
    Droogdokkenweg 4
    2030 Antwerpen

    Rijn- en Binnenvaartmuseum  – Antwerpen

    14 september

    Tolerant vzw

    CNR-loods, Scheepsbouwersstraat 16, Rupelmonde

    10-16 uur

    Traditionele Scheldeschepen staan op ware grootte in en naast de loods. Het zijn originele schepen van het begin van de vorige eeuw, de laatste traditionele vaartuigen van de Schelde. Daarnaast een replica-schip op stapel. Er kan ook gevaren worden.

    Op de Schelde voeren schepen van de Maas en de Rijn, van de Zeeuwse delta, van de bovenloop van Leie, Schelde, Dender, Dijle en Demer en van brede of smalle kanalen en vaarten. Dit bracht een enorme diversiteit voort in de vorm van de scheepsrompen, masten en tuigages. Elk schip was een product van een bepaalde bouwtraditie. Tot in de 19de eeuw waren er dan ook tientallen ambachtelijke scheepsbouwwerven aan de Schelde-oevers actief. Het functionele en toevallige lijnenspel van zeeg, achterlijken, sprieten, stevens en hevens inspireerde menig kunstschilder aan de waterkant. Hengsten, heemers, jollen, vletten, knotsen, schuiten, en pleiten behoren tot verschillende bouwtradities. Het is vergeten erfgoed, en vergeten schoonheid…

    14 september

    Scheepvaartmuseum Baasrode VZW

    Sint-Ursmarusstraat 137
    9200 Dendermonde

    Scheepvaartmuseumbaasrode vzw

    Ter gelegenheid van de OMD stelt de vzw Scheepswerven Baasrode haar binnenschip Alyv open voor het publiek. Vanaf 10.00u worden de bezoekers op de site verwacht om uitleg te krijgen over het schippersleven aan boord van een spits uit 1938.

    Reserveer uw tijdslot (15 min.) via  provincie Oost-Vlaanderen.
    Tel.  052/33 35 00
    scheepswervenbaasrode@oost-vlaanderen.be

    De Alyv heeft een lengte van 38,70m en een breedte van 6,05m
    Het schip is gebouwd op de werf Van Praet-Dansaert in Baasrode en heeft een tonnenmaat van 390 ton. De motor is een Deutz van 35 pk opgedreven met een turbo tot 75 pk.

    De opdrachtgever heeft er voor gekozen, zijn interieur uit te laten voeren in een luxe uitvoering, in mahonie. De vier ramen in de woonst zijn voorzien van “glas-in lood” voorzetramen, ook de beide alkoven zijn uitgerust met dergelijke voorzetramen, de nachtkastjes zijn voorzien van marmeren dekplaten. Het stuurhuis is tegelijk het gebied van de schipper, hij moet van hier uit de koers en de stroming in het oog houden, hier vinden wij nog het aloude stuurrad en de bediening van de motor. Wat navigatieapparatuur betreft had de schipper enkel zijn waterkaarten, een verrekijker, een misthoorn en een dieplood.

    Zijn vrouw, de schipperin, gebruikt dezelfde ruimte om haar deel van het huishouden te doen, koken, etenswaren opslaan en uiteraard de wekelijkse was, wie heeft er nooit een binnenschip zien passeren met een waslijn gespannen tussen de mast en een kraanbalk met het lustig wapperende wasgoed?

    De vzw is al meer dan 15 jaar actief in het bouwen van een Baasroodse botter. Voor de uitvoering van een dergelijk, gespecialiseerd schip heeft het beroep gedaan op de botterwerf Nieuwboer uit Spakenburg in Nederland. De klusjes zoals het afdichten van de talloze bouten nemen de vrijwilligers op zich.
    Momenteel is de afwerkingsfase aangebroken, de motorfundatie is aangebracht en de uitlijning van de schroefaskoker is bepaald. De zogenaamde kaarplaten, die de aan beide zijden van het schip de laadruimte afdekken, worden pas geplaatst als het interieur van het schip is afgewerkt.
    De tewaterlating van de “Rosalie” is voorzien voor 2027.

    20 september

    STA-B

    Slok op de dok

    Afsluiting van het vaarseizoen. Met “Slok op de Dok” viert STA-B de terugkomst van de schepen T/S Rupel, T/S Williwaw en T/S Saeftinghe na een zomer zee-reizen.

    Van 15 tot 20 uur

    Droogdokkensite
    Droogdokkenweg 4
    2030 Antwerpen

    27 september

    Stichting Behoud Hoogaars, de Museumhaven Zierikzee, Vereniging De Zeeuwse Molen, het Gilde van Molenaars, de Boerderijenstichting Zeeland en de Stichting Oude Zeeuwse Kerken

    HOUT verbindt!

    De Stichting Behoud Hoogaars, de Museumhaven Zierikzee, Vereniging De Zeeuwse Molen, het Gilde van Molenaars, de Boerderijenstichting Zeeland en de Stichting Oude Zeeuwse Kerken organiseren de themadag Hout verbindt!.
    Hout is al eeuwenlang onmisbaar in Zeeland – van trotse molens en stoere vissersschepen tot prachtige boerderijen en historische kerken. Tijdens de themadag ontdek je hoe hout mensen, gebouwen en ambachten samenbrengt.

    Wat kun je verwachten?

    • Vaartochten op historische schepen
    • Ritjes met trekpaard & huifkar
    • Workshops houtbewerking
    • Toffe kinderactiviteiten
    • Heerlijk eten van het houtvuur
    • Bezoek aan molens, kerken en boerderijen

    Zaterdag 27 september 2025

    Van 10.00 tot 16.00 uur
    In en rond het prachtige Zierikzee
    Toegang & deelname zijn helemaal gratis!
    Gratis parkeren bij P1 Havenpoort, vlakbij de Museumhaven

    Locaties zijn o.a.:
    – Stads- & Commerciewerf
    – Molen Den Haas
    – De Nieuwe Kerk

    Deze dag is een vervolg op de succesvolle editie Zeeuws Hout in Arnemuiden – en wordt nóg groter, leuker en inspirerender!
    Kom kijken, luisteren, proeven en ontdekken… want HOUT verbindt!

    Bent u ook lid van Watererfgoed Vlaanderen?

    Onlangs mochten we nog een nieuw lid ontvangen:

    Erfgoed De Gonde

    Erfgoed De Gonde is recent in het bezit gekomen van scheepsplannen van de gewezen scheepswerf Pol De Roose te Melle. 

    Inventarisatie van de scheepsplannen is niet het enige dat de vereniging voor ogen heeft. Bedoeling is om de hele geschiedenis rond de Scheepswerf Pol De Roose samen te stellen. Nu al heeft men achterhaald dat deze scheepswerf waarschijnlijk door Theofiel en André De Roose werd opgestart aan de samenvloeiing van Schelde en Stropvaart. Theofiel De Roose had naast de werf ook een café. De werf van Pol De Roose in Melle was vermoedelijk de volgende stap. Het getijdedok van deze werf bestaat nog steeds.

    erfgoeddegonde@gmail.com

    Erfgoed in Melle |

    Vier erfgoedactoren: de Heemkundige Vereniging De Gonde, de Werkgroep Genealogie Melle vzw, het Digitaal Archief en het Documentatiecentrum zijn in 2018 opgegaan in één vereniging, Erfgoed De Gonde vzw. Deze vereniging werkt samen met het Gemeentelijk Museum, Archief en Documentatiecentrum te Melle.

    Erfgoed De Gonde
    Veerweg 7
    9090 Merelbeke-Melle

    Een gewoon lidmaatschap/jaar heb je al voor slechts € 30.
    Voor € 55 krijg je er 4x/jaar het nautisch erfgoedtijdschrift Ruimschoots bovenop!

    Vanaf € 100 of meer ben je een zeer gewaardeerde sponsor van Watererfgoed Vlaanderen.

  • Nieuwsbrief juli 2025

    Nieuwsbrief juli 2025

    Beschermd Varend Erfgoed

    MS Napoleon

    De redding van het motorjacht MS Napoleon

    Vorig jaar kon je in onze nieuwsbrief lezen dat MS Napoleon een nieuwe eigenaar had. Walter De Visscher had grootse plannen en hij liet er geen gras over groeien.

    Begin 2025 werd het beheerdossier voor dit beschermd varend erfgoed verder uitgewerkt samen met het rapport van Monumentenwacht. Zo kon een aanvraag ingediend worden voor een beheerpremie voor de eerste fase van de restauratie van het motorjacht Napoleon.

    En op 27 mei 2025 ontving de Stichting Motorjacht Napoleon goed nieuws van het kabinet van Vlaams minister voor Onroerend Erfgoed, Ben Weyts. De aangevraagde premie was goedgekeurd en de werken aan het schip mochten beginnen.

    In de eerste fase wordt het schip volledig leeggemaakt. Elk compartiment wordt na volledige opmeting nog eens gefotografeerd (om later zeker te zijn dat alle componenten juist teruggeplaatst worden).

    Om te zorgen dat alles ook bijeen gehouden blijft, besliste Walter De Visscher om “cassettes” te maken waarin elk compartiment (keuken, slaapkamer, …) juist in past. Elk van die cassettes kan ook apart verplaatst worden indien dit noodzakelijk zou blijken.

    Na dat werk werd begonnen met het verder verwijderen van de stuurhut en het achtergelegen salon. In het salon werd ook de volledige binnenbetimmering verwijderd want er werd vermoed dat daardoor vocht zeer veel roest ontstaan moest zijn. Zo veel dat zelfs de romp op vele plaatsen gaten vertoont.

    Nu alle compartimenten in het onderdek leeg zijn, is het de bedoeling om het volledige dek te verwijderen, de spanten na te kijken en te beginnen met het uitboren van alle klinknagels in de romp, zodat de oude huid van het schip weggenomen kan worden. Of er nog veel platen zullen hergebruikt kunnen worden, zal later pas blijken, maar wanneer men de foto’s van de huidige toestand ziet, valt dit te betwijfelen.

    Tijdens de opmaak van het beheerdossier voor de restauratie werd aan veel gedacht.
    Zoals: Gaan we de volledige romp opnieuw klinken? Onder de waterlijn gaat niemand daar nog iets van zien. Mogen we een boegschroef plaatsen? Mogen we de stuurhut een beetje verhogen?

    Maar tijdens de restauratie zelf zullen we nog zaken tegenkomen. Is er nieuwe wetgeving waar we moeten aan denken? Vuilwatertanks? Hoogte van de reling? Werken we met flessengas voor het kookvuur of gaan we voor elektrisch?

    Er was een lijst met TO DO’s en die begon juist korter te worden, tot nu. Er zal dus nog wat onderzoek gedaan moeten worden. Maar er is tijd. Alhoewel, sommige dingen zouden we waarschijnlijk beter op voorhand weten.

    Wordt vervolgd.

    BOP – Belgian Offshore Platform

    Er is een affiche en een folder ivm veilig varen rond windmolenparken.

    Op Stoapel vzw

    Made in Belgium by BOELWERF

    Het boek “Made in Belgium by Boelwerf” is toe aan de 2de druk, een herwerkte versie met nog meer pagina’s. Dit overzichtswerk legt de focus op het eindproduct van 165 jaar scheepsbouwactiviteit in Temse. De ruggengraat is een bouwlijst met alle schepen en watergebonden constructies en hun belangrijkste kenmerken.
    Het boek is rijkelijk geïllustreerd met zorgvuldig gekozen foto’s uit de archieven van Op Stoapel, het Rijksarchief te Antwerpen-Beveren en de gemeente Temse. Leuke weetjes en historische info vervolledigen deze unieke publicatie.

    Made in Belgium by BOELWERF

    hard cover
    232 blz
    formaat 280 x 235 mm
    ISBN 978 9090 400 327
    bestellen via www.opstoapel.org / info@opstoapel.org

    Het boek is ook te koop op de tentoonstelling BoelArt in Temse,
    nog elk weekend tot 31 augustus.

    MPM

    M477 – OUDENAARDE

    De M477 Oudenaarde vaart niet meer, de kosten om het schip als varend erfgoed te beschermen zijn te hoog en de relevantie om het drijvend te houden is beperkt.

    De goede staat van het houten schip, de complete uitrusting en het uitgebreid gedocumenteerd archief van plannen, de uitgevoerde onderhoudswerken en de restauratie door de wekelijkse ploeg oudgedienden van de Marine gedurende meer dan 25 jaar of 80.000 uren; dit alles kreeg zijn bekroning met de definitieve bescherming als waardevol erfgoedmonument op 21 augustus 2024.

    Deze bescherming liet MPM Stichting toe een beheerspremie aan te vragen voor verdere onderhoudswerken. Op 25 juni 2025 werd het ingediende beheersplan goedgekeurd. MPM Stichting kan nu verder werken aan de instandhouding van deze mijnenveger.

    Mijnenvegen heeft in de Belgische geschiedenis een bijzondere betekenis vooral na WOII bij het ontmantelen van de Atlantic Wall, maar ook nadien internationaal in de periode van de Koude Oorlog. Binnen de diverse technieken van mijnbestrijding vormen de MSI, Mine Sweepers Inshore, voor dieptes tussen 4m en 10 m een belangrijke klasse, in het bijzonder voor de Noordzeekustlijn, de monding van de Schelde en de binnenwateren voor doorvoer van aangeleverde goederen van of naar de haven. Onder Amerikaanse licentie werden 16 Belgische MSI gebouwd en vernoemd naar Belgische watergebonden steden, waaraan ook de Oudenaarde zijn naam ontleent en het peterschap door de stad Oudenaarde nog steeds met fierheid wordt waargenomen.

    Gebouwd op Mercantile Marine Yard, in Kruibeke werd de mijnenveger op 25/04/1959 in dienst genomen door de Belgische Zeemacht. Ze had haar vaste standplaats op de Marinebasis in Kallo. Regelmatig onderhoud geschiedde in de Antwerpse stadsdroogdokken.

    Na uitdiensttreding in 1989 werd de M477 Oudenaarde door de Belgische Zeemacht in bruikleen gegeven aan de Stad Antwerpen.
    Zij werd op de rechteroever van de Schelde aan de Orteliuskaai neergezet op 26 september 1989 ter gelegenheid van de feestelijkheden voor de vijftigste verjaardag van de Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum, toen gevestigd aan Het Steen.
    Dertig jaar verbleef de Oudenaarde op de Scheldekaaien in openlucht. Het schip rustte op een speciale op maat uitgevoerde draagstructuur in beton en was een toeristische blikvanger.

    Met de herbestemming van de Scheldekaaien veranderde het tijdelijk verblijf van de M477 Oudenaarde in 2018 naar een nieuwe standplaats in de maritieme Droogdokkensite op de oever tussen dok 9 en 10 waar ook het lichtschip West-Hinder 3 en het Rijn & Binnenvaartmuseum hun ligplaats kregen.

    Op vraag van de oudgedienden van de Marine richtte wijlen de heer JJ Westerlund, voorzitter van Westerlund Corporation, MPM-stichting op in 2018 met als doel waardevolle schepen te redden van de sloop of verkommering.

    Het beheer van de Oudenaarde werd gelijktijdig door de Stad Antwerpen overgedragen aan MPM-stichting en later op 13/10/2021 werd het schip definitief eigendom van MPM.

    © Philip Streitz

    Tall Ships Races 2025

    Op 6 augustus vertrekken de schepen voor de 4de en laatste race van Kristiansand in Noorwegen naar Esbjerg in Denemarken. Hoe doen onze Belgische schepen het ondertussen? Helemaal niet slecht! En hopelijk genieten weer tal van jongeren van een ongelooflijk avontuur.

    TS Rupel

    Skipper: Jan Vandenborne
    Owner: VZW De Rupel
    Race 1
    10th in Overall
    3rd in Class B
    Race 2
    15th in Overall
    3rd in Class B
    Race 3
    14th in Overall
    5th in Class B

    Williwaw

    Skipper: Pieter Van Raemdonck
    Owner: Sail Training Association Belgium
    Race 2
    26th in Overall
    8th in Class C

    Op Stok

    Skipper: Paul Van den Heuvel
    Owner: Paul Van den Heuvel
    Race 3
    31st in Overall
    1st in Class D

    Meer uitslagen op  YB Tracking 2025 – Sail Training International

    Zet het alvast in je agenda:

    STA-B

    Slok op de dok

    20 september 2025
    Met “Slok op de Dok” viert STA-B de terugkomst van de schepen T/S Rupel, T/S Williwaw en T/S Saeftinghe na een zomer zee-reizen.

    Droogdokkensite
    Droogdokkenweg 4
    2030 Antwerpen

    ZAS zeescouts aan de stroom

    ZAS’péro

    12de netwerkmoment op Pier 165
    donderdag 2 oktober 2025

    Thonetlaan 165
    2050 Antwerpen