nieuwsbrief april 2026

Ruimschoots

Voorinschrijving "Vergeten vaarwegen"

In 2017, startte de reeks “Vergeten Vaarwegen” met historische verhalen over Vlaamse vaarwegen die min of meer uit het collectieve geheugen zijn verdwenen.

“De Eikevliet”, “Het Vaartje van Bornem”, “de Ieperleet”… In het CNR bouwde Tolerant vzw de heemer “Creemer”. Op de oude Ieperleet, tussen Brugge en Ieper, voer een zeer gelijkaardig vaartuig. Genoeg stof voor alweer drie afleveringen.

De militair geïnundeerde polders van de Beneden Zeeschelde, de “Scheldevaart”, speelde een belangrijke rol in het begin van de Tachtigjarige Oorlog en leverde nautische en historische verhaalstof, goed voor 5 afleveringen. Het verhaal eindigde met de inpoldering van een groot deel van het Land van Saeftinghe. Vandaag zijn die jonge polders terug prijsgegeven aan de Schelde in het kader van de vorming van het Grenspark Groot Saeftinghe. Zo haalt het heden weer het verleden in.

Het boek, dat op 15 oktober 2026 wordt voorgesteld, zal ook nog heel wat nieuwe natte verhalen brengen… over de Braakman, de Striene, en de Koeiensteert...

Het boek, 17×24 cm, zal ongeveer 300 blz tellen, en zal een prijs hebben van € 30,- per stuk (exclusief verzendkosten).

De oplage zal bescheiden zijn. Wil u zeker zijn van uw exemplaar dan kan u voorinschrijven via redactie@ruimschoots.org. Graag met vermelding van naam en adres. Van zodra het boek beschikbaar is sturen we u dan instructies voor de overschrijving van het bedrag.

voorinschrijving "Vergeten Vaarwegen"

VNSM

rondleidingen op zaterdag 16 mei

VNSM heeft intrek genomen in de Kleine Pieter Potstraat nr 21, 2000 Antwerpen. Het historische pand “Sint-Erasmus en Sint-Dominicus” is in de laat 16de eeuw opgetrokken door de lakenhandelaar David Haeck. 450 jaar later is nog heel veel bewaard van de oorspronkelijke indeling, wandschilderingen en buitengevel. De collectie van VNSM past er als gegoten. Al blijft het een “oud huis” met smalle draaitrappen en kleine kamers. Maar een waterput in de kelder heeft ook wel wat.

Naast VNSM hebben ook Watererfgoed Vlaanderen, het Rijn- en Binnenvaartmuseum en MPM er hun zetel. Daarom noemen we het voortaan
het “Maritiem Erfgoed Huis”.

zaterdag 16 mei
doorlopend gratis rondleidingen
van 10 tot 12.30 uur en van 14 tot 16 uur.
Graag tijdig inschrijven!

inschrijving rondleiding

Water-rAnt

varend erfgoed op de Tall Ships Races in Antwerpen

Aan alle schippers van varend erfgoed,

Van 11 tot 14 juli 2026 is Antwerpen opnieuw gaststad voor de Tall Ships Races.

Dit maritiem evenement trekt traditioneel honderdduizenden bezoekers naar de koekenstad. En tot onze grote vreugde kunnen wij aankondigen dat wij uitgenodigd zijn om dit fantastisch feest nog meer kleur te geven.

vzw Water-rAnt heeft de taak op zich genomen om deze varend erfgoed schepen te verenigen.

Van 4 t/m 15 juli voorziet de Stad Antwerpen voor ons gratis ligplaatsen aan de oostwal van het Kattendijkdok tussen het Ponton en De Arke, vlakbij het Schengenplein, het epicentrum van de TSR. Voor en na deze periode kan alleen afgemeerd worden in de jachthavens. Om de deelnemers van de TSR niet te hinderen moeten de schepen van varend erfgoed voor 9 juli de ligplaats hebben ingenomen. Weer vertrekken kan niet eerder dan 14 juli in de late namiddag. Dit geeft u zeker en vast de kans om niet alleen de TSR-schepen maar ook de stad Antwerpen grondig te verkennen.

We zullen zorgen voor een natje en een droogje, een geleide stadswandeling, een bezoek aan een
kunstgalerij, een bijzondere expo over navigatieinstrumenten enz.

Het aantal deelnemers is beperkt, first come, first served.
Inschrijven doe je in 2 stappen, bij Stad Antwerpen én bij ons.

1/ Gelieve via deze link het formulier voor de Stad Antwerpen in te vullen en automatisch te versturen:
Inschrijving deelname vloot Varend Erfgoed – Antwerpen juli 2026 – Formulier invullen

Ter info: het MMSI-nummer staat op de marifoonvergunning.

2/ Gelieve ook onderstaande gegevens aan te vullen en terug te mailen aan Lieve, onze Water-rAnt secretaris, info@water-rant.be of het formulier hiernaast in te vullen en te verzenden.

Scheepsnaam
Scheepstype
Naam schipper
Mob. telefoonnummer
e-mailadres
Scheepslengte LOA
Scheepsbreedte

Wij hopen een prachtige vloot te kunnen presenteren en kijken er enorm naar uit jullie te verwelkomen
aan de kaaien van onze Antwerpse haven.

Schip ahoy!

Frank Breugelmans
voorzitter

2/ aanmelding bij Water-rAnt

Boekbespreking

Als de storm weer gaat liggen

Het laatste overlevende ex-bemanningslid van MV Westland, Bob De Bruycker, heeft als 14-jarige vele reizen gemaakt tijdens de zomervakanties (1946-1949). De Westland was een van de zeven schepen van de Antwerpse rederij Teun den Hartigh, op de Van Dyckkaai, nadien Agence Maritime John B. Vets & Co.

Bob vertelde ons over een nieuwe publicatie over MV Westland.
In januari 1953, tijdens één van de grootste stormen van de eeuw, voer Kapitein Andries Penning met het schip de Westland en zeven bemanningsleden over de Noordzee. Ze kwamen nooit aan op hun bestemming in Engeland. Na hun vertrek uit Duitsland, werd er niets meer vernomen van het schip en haar bemanning. Helemaal niets.
Zij zouden de eerste Nederlandse slachtoffers zijn van wat later de Watersnoodramp werd genoemd.
Maar ruim 65 jaar later wordt de stilte verbroken als de kleindochter van de kapitein op onderzoek uit gaat. En beetje bij beetje kan ze de laatste dagen van haar opa kan reconstrueren, met zo’n verrassende uitkomst dat zelfs de landelijke kranten en tv-zenders het niet konden negeren. Het resulteert in een aangrijpend en ontroerend verhaal – met een vleugje humor – verteld vanuit háár oogpunt en verteld vanuit zíjn oogpunt.

Als de storm weer gaat liggen
Auteur: Mariëlle Penning
ISBN: 9 789 465 380 377
Verschijningsdatum: 17/03/2026
Uitvoering: Paperback – 271 bladzijden

Westland
MV Oost-Vlaanderen

Persbericht

Samenwerking nautische databases in Nederland en België

De organisatie Schippers- en ScheepsHistorisch Onderzoek (S2HO) biedt (onder meer) een zoekprogramma aan naar Nederlandse binnenvaartschepen die voorkomen in de Liggers van de Scheepsmetings Dienst (LSD). Het archief met fysieke boeken (“liggers”) waarin de metingen werden bijgehouden bevindt zich in het Maritiem Museum Rotterdam. Die liggers zijn rond 2010 ingescand door het museum en gedigitaliseerd door de vrijwilligers van S2HO. Het zoekprogramma biedt verscheidene ingangen in die gedigitaliseerde metingen: op meetnummer, op brandmerk, op naam van het schip, op naam van de eigenaar … noem maar op.

Sinds 2023 bestaat er in België een soortgelijke database: de Belgische Binnenvaart Schepen databank (BBS https://binnenvaarterfgoed.be/bbs1/be_index.php ).

De BBS databank is een initiatief van VZW Archief- en Documentatiecentrum Erfgoed Binnenvaart.

Vanaf maart 2026 werken S2HO en BBS samen.

We maken in Nederland doorverwijzingen naar schepen die ook in België gebruikt zijn, omgekeerd maken we in België doorverwijzingen naar schepen die ook in de LSD staan.

Neem bijvoorbeeld de motorspits / cementtanker “Jawi” (meetnummer R41967N). Daarvan hebben we in Nederland niet veel gegevens: het schip is één keer gemeten, het heeft een Nederlands brandmerk (4925 B Dord 1975) en we kunnen zien dat het uit België gekocht is en daar al eerder gemeten was (nummer BR14538B). Dank zij de samenwerking kunnen we nu verder kijken: als we de details van het schip opvragen zien we helemaal onderaan de pagina bij SHO een verwijzing naar het BBS. En daar kunnen we het schip verder volgen, van België naar Nederland en later weer terug naar België; tot en met de sloop aan toe. Als bonus kunnen we via het BBS doorlinken naar het Franse binnenvaartforum Vagus Vagrant, dat een aantal foto’s van de Jawi toont.

Het aantal doorverwijzingen is nu nog beperkt. De vrijwilligers van beide partijen hopen rond eind 2026 alle metingen van schepen die in beide databanken voorkomen verwerkt te hebben.

Als u meer informatie wilt hebben kunt u ons bereiken via e-mail: Jan Sepp <info@s2ho.nl> of de beheerder van de BBS databank <frederic@museumschip.be>

Agenda