De Vlaamse Regering heeft een principiële goedkeuring gegeven om het Varend Erfgoedbesluit te wijzigen. Dit betekent dat enkel onderhouds- en beheersmaatregelen in aanmerking komen voor een standaard premiepercentage van 40%.
De betoelaging van openstellingsmaatregelen wordt geschrapt. Wanneer de regeling in werking gaat, is niet bekend maar mogelijk ergens in april 2026. Aanvragen die vóór het in werking gaan van het gewijzigde Varend Erfgoedbesluit zijn ingediend, worden volgens de oude premiepercentages beoordeeld.
Dit betekend dus het einde aan de mogelijkheid om als Opengesteld Varend erfgoed erkend te worden.
Al vele jaren wordt er door VZW Restart gewerkt aan de restauratie van het beschermd varend erfgoed de Reddingboot Watson – Oostende in een loods aan de Stapelhuisstraat aan het Vlotdok. Ze moeten daar echter weg wegens de bouw van een parking voor hun buren van Hangar 1.
In december kregen we het nieuws dat ze nu definitief verhuizen naar de Cockerillstraat 10.
Bij deze verhuis krijgen ze de volle medewerking van de Oostendse haven. De haven neemt zowel de bouwvergunning als de verhuis van de loods en de boot op zich. Een exacte datum is er nog niet, maar de boodschap is duidelijk: de verhuis moet zo snel mogelijk plaatsvinden.
Voor veel vrijwilligers van Restart is het afscheid van de huidige plek niet evident. De loods werd volledig door hen opgebouwd, van het graven van de funderingen tot het inrichten van magazijn en bar. Tegelijk biedt de nieuwe locatie aan de Cockerillstraat, op de site van de vroegere autokeuring aan de Bolle, ook duidelijke voordelen. Ze zullen er beter bereikbaar zijn en kunnen er verder bouwen aan de toekomst van de Watson. Op langere termijn is deze verhuis dan ook een positieve stap.
De onthaalruimte en bar verhuizen naar het gelijkvloers. Dat zal de toegankelijkheid voor minder mobiele bezoekers verbeteren, wat belangrijk is voor hun werking als opengesteld varend erfgoed.
Met de Eerste Wereldoorlog kwam er ook in de Koningin der badsteden een abrupt einde aan de lange negentiende eeuw. Het dagelijks leven stond onder constante dreiging van bombardementen. Vanaf 1915 vielen geallieerde vliegtuigen de Duitse stellingen aan, maar vaak werden ook woonhuizen geraakt.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was er veel de prostitutie in Oostende. Al van bij de start waren er vluchtelingen uit het binnenland die enkel nog hun lichaam hadden om te koop aan te bieden.
Met de komst van de Duitse troepen in oktober 1914 werd Oostende een militaire garnizoensstad. Duizenden soldaten verbleven er permanent en de vraag naar ontspanning en gezelschap leidde tot de opkomst van oorlogsprostitutie. De Duitse overheid organiseerde en controleerde dit fenomeen, maar voor de lokale bevolking betekende het een smet op het sociale leven van de stad. Na enkele maanden frontdienst kreeg een soldaat twee weken verlof. Zo verbleven er tussen de 5000 à 20 000 soldaten in Oostende, velen in het Militair hospitaal aan de Oosteroever. Tel daarbij een rampzalige armoedeval door het visserijverbod in een wijk met veel kinderen, en dus veel jonge meisjes. De Duitse soldaten noemden hen “Alstemblieftmädchen”, omdat hun vraag om eten begon met ‘alstemblieft’.
In ‘Oostende onder de Duitse bezetting’, lezen we dat de 300 vrouwen met de beestenwagons mee gevlucht zijn, bij de uittocht van de soldaten in de nacht van 8 op 9 oktober 1918 en dat het ‘een schone opkuisinghe van het slecht vrouwvolk’ was. Auteur Kathelijn Vervarcke volgde het spoor van deze vrouwen. Ze wou het menselijke verhaal vertellen achter die ‘schone opkuisinge’. De roman ‘Het Alsjeblieftmeisje’ belicht deze vergeten bladzijde van de Oostendse geschiedenis, verteld vanuit de ogen van een veertienjarig meisje dat na het overlijden van haar ouders in de oorlogsprostitutie belandde.
Kathelijn Vervarcke is historisch auteur bij Lannoo, educatief auteur bij Pelckmans, scenarist bij De Dakbroeders en atheneumleraar in GO! Athena Oostende.
Wil je meer weten?
Oostende voor Anker zet in op “zorgen voor de zee”: maritiem festival wil bewustzijn rond zeeproblematieken vergroten | bron: VRT NWS
Oostende voor Anker 2026 vindt dit jaar plaats van donderdag 28 mei tot en met zondag 31 mei.
Oostende voor Anker staat dit jaar in teken van ‘zorgen voor de zee’. Het grootste maritieme festival van de Noordzee brengt 4 dagen lang erfgoed, ambacht en innovatie samen in Oostende. Volgens de organisatie ook het ideale moment om het te hebben over de problematieken in én op zee. “We houden ervan, we zwemmen erin, we eten eruit, maar we hebben ook zorg nodig voor die zee. En dat is het thema geworden voor deze editie”, zegt curator Wim Opbrouck.
donderdag 4 juni tot en met zondag 7 juni
Stichting Sail de Ruyter Zeeland en Vlissingen Maritiem organiseren een duurzaam Tallship-evenement wat de maritieme sector toegankelijk maakt voor een breed publiek, met aandacht voor mensen met een (fysieke) beperking en vrij toegankelijk is. Daarbij leggen we extra nadruk op energiebesparing, schone energie en innovatie in de maritieme sector.
Wat nu gebouwd wordt, is het erfgoed van morgen. Mike De Jonge zag een kink in die wijsheid; in de overgang van ambacht naar industrie. Zijn hele leven bracht hij de onstilbare fascinatie voor de relatie mens/ boot en mens / water op zijn eigen manier in beeld. In zijn honderden tekeningen, aquarellen, pastellen en schilderijen loopt die liefde en tegelijk worsteling er als een rode draad door. De vurigheid in lijnen, kleuren en vormen suggereert dat Mike zich permanent afvroeg of hij dat vakmanschap van scheepsbouwers en van zeelui en hun intense relatie met het grillige water goed weergaf. Liefst onder magische luchten.
Mike De Jonge
1928 – 1999
Marinist, mede-oprichter van de Belgische Marineschilders
Retrospectieve tentoonstelling in Galerij Conscience 20,
Conscienceplein nr. 20, 2000 Antwerpen.
Van 10 tot 16 juli 2026 – dagelijks open van 11 tot 19 uur.
