De Erfgoedprijs 2026 van de provincie Antwerpen zet sterke en inspirerende projecten in de kijker die onroerend erfgoed zichtbaar, toegankelijk en beleefbaar maken voor een breed publiek. Dit jaar dingen maar liefst 11 kandidaten mee naar één van de prijzen. En daar zitten twee bijzondere kandidaten tussen die ons nauw aan het hart liggen: de Vrienden Nieuw Scheepvaartmuseum uit Antwerpen en Viking Genootschap – Esonorm uit Turnhout. Beiden zijn lid van Watererfgoed Vlaanderen.
Met hun Maritiem Erfgoed Huis in de Kleine Pieter Potstraat brengen de Vrienden Nieuw Scheepvaartmuseum twee vormen van erfgoed samen: onroerend én varend erfgoed. Het historische pand is een beschermd monument en vormt het decor voor een collectie die het maritieme verleden tot leven brengt.
Binnen dat eeuwenoude decor krijgt ook het varende erfgoed een prominente plaats. De collectie van maritieme objecten, schilderijen en andere stukken vertelt verhalen over onze rijke scheepvaartgeschiedenis.
Naar aanleiding van hun 25-jarig bestaan bracht de vereniging een bijzondere publicatie uit over de Vikingen en hun invloed op de provincie Antwerpen. Het boek laat zien hoe onderzoek naar, het behoud van en het doorgeven van dit vaak nog onbekende verleden een belangrijk onderdeel vormen van ons erfgoed.
Met hun publicatie brengt Viking Genootschap – Esonorm deze verrassende en minder bekende invloed van de Vikingcultuur op ons erfgoed onder de aandacht van een breed publiek.
Voor de Erfgoedprijs 2026 zijn er 11 kandidaten in de running. Naast de juryprijzen is er ook een publieksprijs – en daarvoor telt jouw stem!
Vanaf 1 oktober 2026 (tot 30 oktober 12 uur)
kan iedereen via de website van de provincie Antwerpen stemmen op zijn of haar favoriete erfgoedproject.
Vind jij dat de Vrienden van het Nieuw Scheepvaartmuseum (kandidaat 4) of Viking Genootschap – Esonorm (kandidaat 11) een stem verdienen?
Laat dan zeker van je horen!
Samen zetten we het rijke erfgoed van Antwerpen in de kijker. Elke stem telt!
Naar aanleiding van Dag van de Wetenschap duiken we in de fascinerende geschiedenis van enkele bekende scheepsbouwfamilies. Scheepsbouw was eeuwenlang meer dan een beroep. Het was een familietraditie waarbij kennis, vakmanschap en ondernemerschap van generatie op generatie werden doorgegeven. Maar hoe bleef een scheepswerf voortbestaan wanneer er meerdere erfgenamen waren? Waarom verhuisden sommige families hun werf doorheen de tijd? En hoe drukten deze families hun stempel op de maritieme geschiedenis van onze regio?
Drie sprekers nemen u mee in het verhaal van een scheepsbouwgeslacht.
Bent u geboeid door familiegeschiedenis, lokale geschiedenis of scheepsbouw? Dan is dit een unieke kans om kennis te maken met de mensen en verhalen achter enkele van de belangrijkste scheepswerven uit onze streek. Reserveer tijdig uw plaats en laat u meevoeren door generaties vakmanschap, ondernemerschap en familietrots.
zaterdag 14 november
van 14.00 tot 16.30 uur
in Mola Molencentrum,
Puyenbrug 5, 9185 Wachtebeke
en wordt afgesloten met een verwenkoffie.
Deelname is gratis mits inschrijving vooraf via www.scheepswervenbaasrode.be.
We kregen de vraag om inlichtingen voor de uitvoering van een restauratie. Het betreft een kano, mogelijk geïmporteerd uit Canada of de VS, met volgende gegevens:
Opvallend zijn de latjes die op het vlak geschroefd zijn. Misschien voor bescherming en voor stabiele koers? Er zitten ook hier en daar krimpscheurtjes tussen de planken. De kano staat waarschijnlijk kurkdroog. Binnenin is het vlak verweerd, de zijkanten zijn behandeld met een vernis. Er is lichte aantasting houtworm. Actief of niet is niet geweten.
De bedoeling is om binnen en buiten af te werken met olie. Of dit mogelijk is, zal afhangen van de bestaande oude afwerking. Is het mogelijk om te onderzoeken of het hout na schoonmaak en opschuren dit zal verdragen?
Wie kan hier advies geven?
Antwoorden graag naar voorzitter@watererfgoed.be sturen.
Na jarenlang onderzoek door auteur Teun Schermerhorn (1954), lid van de Vrienden Nieuw Scheepvaartmuseum, in Belgische en Nederlandse archieven en andere bronnen is het rijk geïllustreerde boek BRONTOLIET De biografie van een botterjacht (en de zeventien eigenaren) nu verkrijgbaar.
In het boek onder meer:
Het botterjacht Brontoliet is het laatst overgebleven schip uit een aantal rond 1900 in België en Nederland gebouwde grote botterjachten. In dit met tientallen, vaak unieke, foto’s geïllustreerde boek wordt het bijzondere levensverhaal van dit in 1907 in België gebouwde en in 1914 naar Nederland gekomen botterjacht verteld. Ook de zeventien eigenaren komen aan bod in korte en soms iets langere bio’s. Waarom kochten ze dit schip, wat deden ze ermee, en waarom verkochten ze het weer? Het boek begint met de ontstaansgeschiedenis van het botterjacht, voortkomend uit de Zuiderzeebotter. Uiteraard is er ook speciale aandacht voor de werf waar de Brontoliet is gebouwd. Tot eind jaren zestig van de vorige eeuw is het botterjacht onder verschillende namen actief als wedstrijdjacht en vakantieschip. Dat levert een uniek beeld op van de watersport in deze periode. De laatste dertig jaar van de vorige eeuw staan in het teken van het grote verval van de Brontoliet, gevolgd door de bijzondere wederopstanding. Teun Schermerhorn vond tijdens zijn onderzoek alle eigenaren en sprak met de meesten dan wel met hun nazaten. Hij deed nauwgezet onderzoek naar jarenlang vertelde verhalen over de Brontoliet, zoals het verhaal dat Nazi-generaal Friedrich Christiansen in 1945 met de Brontoliet over de Noordzee ons land is ontvlucht.
Het boek telt 248 pagina’s en heeft het fortmaat van 30 x 25.5 cm met een harde kaft in luxe uitvoering. Het is uitsluitend verkrijgbaar via de webshop van het tijdschrift Spiegel der Zeilvaart. Ga naar www.spiegelderzeilvaart.nl
Voor meer informatie:
Teun Schermerhorn,
Overveen, tel: +31 6-293 017 88
