MS Napoleon
Beschermd varend erfgoed in restauratie
Tijdlijn
1928-1929
- gebouwd op de scheepswerf Van Praet-Dansaert in Baasrode
- gedoopt ‘Robert’, naar de toen 12-jarige zoon van Armand Van Praet.
- ‘Robert’ doet dienst als familiejacht en als toonmodel voor de werf
1978
- verkocht aan de industrieel Jacques Gilliéron.
- nieuwe naam ‘Napoleon’
- restauratie van de opbouw
- Gilliéron gebruikte het schip om met vrienden en zakenrelaties te varen
1982
- het plezierjacht wordt verhuurd aan een nautische school in Deurne. In deze korte periode als schoolschip werd de Napoleon intensief gebruikt.
Na een aanvaring geraakte het schip in onbruik
1985
- Kapitein ter lange omvaart Wim de Rydt koopt de Napoleon.
- nieuwe motor van DAF
- vernieuwde elektriciteit
- pleziervaart en rondvaarten in de Antwerpse haven met vip-gasten
2004-2024
- enkele particuliere eigenaar
24 november 2014 / Napoleon is beschermd varend erfgoed
2024
- eigendom van de Stichting Motorjacht Napoleon.
- start van een doorgedreven restauratie
Veranderingen doorheen de tijd
- Bij een aanvaring in de jaren 1950 ging de oorspronkelijke stuurhut verloren. Met koetswerk van een autobus werd tijdelijk een stuurhut gemaakt.
- De oorspronkelijke diesel motor van 25 PK werd een diesel motor van 125 PK.
- De hoogte van de stuurhut is met 20 cm aangepast omwille van comfort, meer sta-hoogte.
- In de voorsteven komt een boegschroef om gemakkelijker te manoeuvreren.
Waarom deze restauratie?
Het schip is beschermd varend erfgoed sinds 24-11-2014.
Beschermd varend erfgoed moet onderhouden en in stand gehouden worden door de eigenaar en de gebruiker. Voor die werken kunnen premies aangevraagd worden bij de Vlaamse Overheid.
In het geval van het motorschip Napoleon gaat het verder dan alleen maar instandhouding en onderhoud want het schip wordt volledig gerestaureerd om het opnieuw in de vaart te brengen en aan het publiek te tonen.
Achter de stalen romp schuilt een verrassend huiselijk interieur.
De Napoleon was geen werkboot, maar een luxueus familiejacht. Het interieur was afgewerkt in mahoniehout, met een salon, slaapkamers, keuken en zelfs een sierschouw.
Wat maakt dit schip zo bijzonder?
Historische waarde
Napoleon is een voorbeeld van een motorjacht gebouwd door en voor de eigenaar van de historische scheepswerf Van Praet-Dansaert te Baasrode, gekend voor de bouw van diverse scheepstypes in staal.
Wetenschappelijke waarde
Napoleon is een uitzonderlijk voorbeeld van een scheepsinterieur met ambachtelijk waardevolle en decoratieve elementen in empirestijl.
Het schip heeft een volledig geklonken romp.
Klinken was vroeger een algemeen gebruikte techniek om metalen platen aan elkaar te bevestigen. Vandaag wordt klinken nog heel weinig gebruikt waardoor het niet evident is om mensen te vinden die de kennis nog hebben om dit werk uit te voeren.
Bekende monumenten in Vlaanderen waar veel klinkwerk gebruikt werd zijn bijvoorbeeld het Centraal Station in Antwerpen, het schoolschip Mercator, de Mexicobruggen in de Stadshaven Antwerpen.
Wat is klinken?
Klinken is het aan elkaar verbinden van metalen onderdelen met klinknagels.
Tussen 1800 en 1950 was het de meest gebruikte manier om metalen onderdelen aan elkaar te bevestigen. Later werd het lassen de norm.
- Over de hele naad worden gaten geboord in de platen.
- De klinknagel wordt gloeiend heet gemaakt voor het klinken.
- Doordat het staal krimpt bij het afkoelen, ontstaat een spanning in de klinknagel, die het geheel extra sterk maakt.
Restauratie in actie
Een schip restaureren is meten, weten en documenteren.
Stap 1
Alles werd gedocumenteerd aan de hand van CAD-tekeningen en foto’s.
Het schip werd 3D-gescand om zo nauwkeurige plannen te kunnen maken.
Stap 2
Interieur werd gedemonteerd en gestockeerd in speciaal gemaakte cassettes met dezelfde afmetingen als aan boord van het schip. Dit werd gedaan om alles samen te houden. De cassettes zijn indien nodig ook eenvoudig te verplaatsen.
Van elk compartiment werden tekeningen en foto’s gemaakt om vergissingen te voorkomen.
Stap 3
Romp herstellen.
Eerst zandstralen en dan werd bekeken wat nog bruikbaar is. Nieuwe spanten en huidplaten worden gemonteerd.
Stap 4
Motor reviseren en motorruim herinrichten
Stap 5
Interieur restaureren en terugplaatsen
Stap 6
Afwerking
Deze laatste drie stappen beginnen zodra de romp klaar is voor montage en inrichting.
Klaar voor de volgende 100 jaar!
Waar vaart de Napoleon straks naartoe?
Een schip moet kunnen varen en getoond worden aan het publiek.
Bedoeling is dat Napoleon opnieuw gebruikt zal worden voor:
• evenementen
• opleidingen
• verhuur
Napoleon is in goede handen
