Watererfgoedgesprek met Bart Plouvier

Bart Plouvier (Mortsel, 1951) is een gerenommeerd Vlaams schrijver die zich graag laat inspireren door de zee. Als jongeman werkte hij nog als dokwerker en matroos op een zeesleper.

Wat heb je met water en/of watererfgoed ?
Mijn overgrootvader was zeeman, mijn grootvader wou graag in zijn voetsporen treden maar was kleurenblind. Zijn belangstelling voor de zee en schepen bleef hij zijn leven lang behouden en die heeft hij op mij overgedragen.

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Ik vaar graag, gelijk hoe of waar of met wat. Naar Engeland ga ik zoveel mogelijk met de boot, ik cruise graag en breng veel vakanties door, varend langs kanalen en rivieren. Het waarom daarvan is niet direct in een paar lijnen weer te geven.

Wat is je favoriete boot ?
De Belgenland van de Red Star Line. Die oude passagiersschepen spreken enorm tot mijn verbeelding. Ik zou wat graag met dat schip een cruise rond de wereld gemaakt hebben. Ik geloof dat ze ruim drie maanden onderweg waren.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
Ik hou veel van de marines van William Turner. Moby Dick heb ik wel een keer of vier gelezen. Joseph Conrad is een andere favoriet. Zijn roman ‘Typhoon’ behoort het beste wat er over de zee geschreven is.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
Ostend Queen, boven het casino in Oostende. Je kan er bijna tot in de Panne kijken. En lekker eten.

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
De restauratie van oude schepen subsidiëren, steunen, aanmoedigen. Ik zie te veel maritiem erfgoed liggen wegrotten.

Klik hier voor eerdere watererfgoedgesprekken

Watererfgoedgesprek met Jacques Rogge

Jacques graaf Rogge (Gent, 1942) is voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Als zeiler in de Finnklasse nam hij zelf deel aan de Olympische Spelen van 1968, 1972 en 1976.

Wat heb je met water en/of watererfgoed ?
Ik hou van zeilen, op zee, rivieren en plassen. Op het water vind je een nieuwe horizon, kom je in een andere wereld en is er vrijheid.

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Dat is heel moeilijk, want ik heb gezeild op en bij de vijf continenten. Als het moet kies ik de baai van Acapulco, waar ik heb deelgenomen aan mijn eerste Olympische Spelen.

Wat is je favoriete boot ?
Elke zeilboot heeft zijn typische eigenschappen. Ik heb met verschillende types gevaren, maar de Finn-klasse is allicht mijn favoriet. Eén van de allermooiste historische schepen is de Vasa, het wrak van een zeventiende-eeuws oorlogsschip waarrond in Stockholm een fantastisch museum is gebouwd.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
Ik zou geen werk van een bepaald artiest willen vermelden, maar een heel eenvoudige CD, waar alleen het geluid van golfslag en de zee op staat. Daarmee kan ik overal waar ik ga naar het water luisteren.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
Het restaurant van het clubhuis in Koninklijke Yacht Club in Nieuwpoort. Ik heb heel veel vanuit Nieuwpoort gezeild.

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
Ik zou de pollutie tegengaan, op zee en op de binnenwateren. Het is schrikbarend hoe vervuild het water raakt, met plastiek tot mijlen uit de kust. Het bederft ten andere het vaarplezier. Water is zuiverheid.

Watererfgoedgesprek met Philip Heylen

Philip Heylen (Antwerpen, 1968) is Antwerps cultuurschepen en drijvende kracht achter grootse watererfgoedprojecten als het Museum aan de Stroom (MAS), Red Star Line en de herontwikkeling van het Droogdokkeneiland. We laten Philip aan het woord naar aanleiding van de opening van het MAS deze maand.

Wat heb je met water en/of watererfgoed ?
Ik ben geboren en getogen in een stad aan het water. Water is de levensader van Antwerpen. Mijn vader werkte in de haven, laatst in de petrochemie. Ik heb dus heel mijn leven verhalen over de haven gehoord. Daarnaast ben ik gefascineerd door de geschiedenis van Antwerpen, de haven en de Schelde. Die elementen inspireren ook de inrichting van het MAS. In het buitenland voel ik me het beste thuis in steden aan het water: New York, waar ik heb gewoond, Londen, Berlijn, Hamburg, Parijs... Water is altijd een snelweg voor ideeën geweest en doet me wegdromen.

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Bij familie in Florida, in het plaatsje Sarasota aan de Golf van Mexico, wat ten zuiden van Tampa. Daar is een heerlijk strand en ga ik graag zwemmen. In Antwerpen geniet ik vooral van het weidse zicht op de Schelde van op de rechteroever, terwijl je de hete adem van het stadscentrum in je nek voelt.

Wat is je favoriete boot ?
Dat is de Belgenland, het vlaggenschip van de Red Star Line. Dit schip is Antwerpse nostalgie maar ook een verhaal van menselijke mobiliteit. De Belgenland heeft een even grote symboolwaarde als de Titanic in Belfast.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
Om te beginnen de Water Music van Händel. La mer van Charles Trenet herinnert me aan mijn grootouders. Mijn favoriete kunstenaar is Anselm Kiefer, met zijn water in het landschap. De geschiedenis en de tradities van de Engelse Navy fascineren me ook, en vooral de aanwezigheid ervan in het Engelse collectieve bewustzijn.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
In Antwerpen is er zoveel, van het Zuiderterras aan de Schelde tot restaurant The Glorious op het Zuid, niet direct aan het water maar toch in de oude havenbuurt daar. In het buitenland wil ik speciaal The Dry Dock in Sarasota vermelden, naast het River Café onder de Brooklyn Bridge in New York, en de Chilli Club in de Hamburgse Speicherstadt.

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
Ik zou mijn collega's in de Vlaamse Regering overtuigen om meer water in de steden te brengen. Dit gebeurt al in Gent, Mechelen, Brussel en ook Antwerpen, maar zou nog meer moeten worden aangemoedigd, via het beleid inzake ruimtelijke ordening, stadsontwikkeling en waterhuishouding. Men spreekt altijd over meer groen in de stad, maar water beschouw ik ook als groen. In Antwerpen is er bijvoorbeeld ruimte voor waterpartijen op de Suikerrui, op de Wapper en in de Zuiderdokken.

Watererfgoedgesprek met Kurt Van Eeghem

Kurt Van Eeghem (Brugge, 1952) is een Vlaams cultuurmaker en televisie- en radio-presentator. Hij is een kind van de haven van Zeebrugge, waar hij de zeelucht inademde en een ruime blik op de wereld ontwikkelde. Als kind vierde hij mee St George's Day, de herdenking op 23 april van de Engelse blokkade van de haven door de Engelsen; later hielp hij met het schilderen van de boot van Jacques Brel.

Wat heb je met water en/of watererfgoed ?
In Antwerpen, waar ik al vele jaren woon, zie ik het water naar de zee stromen. Dat brengt mij thuis want de zee waar ik geboren ben maakt mij rustig. Overal waar ik kom, zoek ik water op. Om in te zwemmen, er langs te wandelen, er van te drinken, er bij weg te dromen. Water is het leven.

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Ik ben een zwemmer. Zo’n 5 keer per week zwem ik mijn kilometer. Ik kan niet zonder, ik ben een addict. Het liefst van al zwem ik in open lucht, in de zee, in een meer of in een rivier. Daarvoor moet je helaas steeds vaker in het buitenland zijn want het water in ons binnenland is vaak te vuil.

Wat is je favoriete boot ?
Ik hou van grote boten. Zo’n gigantische tanker die aanmeert in Zeebrugge, zijn lading lost en zo, toch nog vrij snel voor zo’n mastodont, groeit uit het water. Dan komt die enorme bult te voorschijn aan de boeg. Ik buig dan voor het water dat zo’n fenomenaal grote boot kan dragen.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
Ik hou van de ‘marines’ van Kiefer, Turner en Wolvens, schilderijen die trachten de kracht, de rust of de immensiteit van de zee weer te geven. Ik droom bij “La Mer” van Debussy maar net zo goed bij het Franse chanson van Charles Trenet. En mijn grote wens is ooit te kunnen verblijven in een hut op het water in een tropische lagune.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
Geen mooier plaats dan het restaurant van de Thermae Palace in Oostende. Als daar ooit een goeie ‘chef’ in de potten gaat roeren, valt er niets beters te verzinnen. Achter de duinen van Domburg op het eiland Walcheren is het goed slapen.

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
Water is zo krachtig, daar moet je respect voor opbrengen. Ik zou dus beginnen met het inventariseren van wat we hebben om er zo voor te zorgen dat al dat water zijn rechtmatige plaats krijgt. Zoals er nu gebouwd in verkavelingen die eigenlijk het water toebehoren, dat zou ik stoppen. En natuurlijk moet dat water weer proper worden.

Watererfgoedgesprek met Marc Van Peel

Marc Van Peel (Wilrijk, 1949) is voorzitter van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, dat de tweede haven van Europa bestuurt. Onder zijn impuls werkt het Havenbedrijf aan een positieve integratie van het havengebeuren in de bredere samenleving. In dat verband erkent het Havenbedrijf het belang van havengeschiedenis, havencultuur en havenerfgoed.

Wat heb je met water en/of watererfgoed ?
Ik ben opgegroeid op Linkeroever. Vanuit het ouderlijk appartement was er een prachtig zicht op de Schelde en de rede van Antwerpen.

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Dat is de grote Scheldebocht, zowel op Linkeroever als op Rechteroever.

Wat is je favoriete boot ?
De schuiten à la Santa Maria die de moed van de grote ontdekkingsreizigers illustreren.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
Het Opera House van Sydney.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
De jachtclubs op de Antwerpse linkeroever: RYCB, VVW, SRNA, ...

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
Eric Van Hooydonk kabinetschef maken, zodat hij geen actiegroep kan oprichten.

Watererfgoedgesprek met Nicole en Hugo

Nicole (Wemmel, 1946) en Hugo (Leopoldstad, 1947) vormen al veertig jaar een succesrijk Vlaams zangduo. Al in de prille jaren zeventig namen ze deel aan het Eurovisiesongfestival. Sinds 1984 verzorgen ze entertainment aan boord van cruiseschepen. Ze kennen dus alle wereldzeeën.

Wat hebben jullie met water en/of watererfgoed ?
We houden van water omdat het ons rust en ontspanning geeft (zelfs een bad nemen kan al heel relaxend werken). Maar water kan soms ook heel verwoestend zijn, zoals we de jongste maanden nog hebben kunnen zien.

Wat is jullie lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Het Opera House in Sydney: een zalige plek om de schepen te zien aankomen en vertrekken.

Wat is jullie favoriete boot ?
Het ms Europa, een 6 sterren plus-cruiseschip van de firma Hapag Lloyd, waar we al meer dan 900 dagen op hebben mogen varen. En ook het ms Deutschland waar we bijna even lang aan boord waren.

Wat is jullie favoriet stuk watercultuur ?
'Het kleine café aan de haven' van Vader Abraham.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
Geen flauw idee, we hebben al zoveel hotels, restaurants en cafés gedaan dat we echt niet zouden kunnen kiezen.

Wat zouden jullie eerst doen als jullie Vlaams minister van water of watererfgoed waren ?
Zorgen dat het overstromingsgevaar wordt opgelost en dat er in overstromingsgebieden niet meer wordt gebouwd. Zo kan de ellende toch beperkt blijven.

Watererfgoedgesprek met Annick De Ridder

Annick De Ridder (Antwerpen, 1979) komt uit een havenmilieu, studeerde maritiem recht en is bestuurder van het Antwerpse havenbestuur. Haar mosselboycot in 2009 bracht de voor de Antwerpse haven zo vitale maar niet opschietende Scheldeverdieping in de publieke aandacht en zorgde mee voor een politieke doorbraak in Nederland. In het Vlaams Parlement zit Annick de Commissie Toerisme voor, waar ze bijzondere aandacht geeft aan watertoerisme en watererfgoed.

Wat heb je met water en/of watererfgoed ?
Als dochter van een scheepsagent ging ik van kindsbeen af mee op de grote zeereuzen die in de Antwerpse haven aanmeerden. Het is daar dat ik de microbe voor het maritieme opliep. Als ik mij Antwerpenaar voel, doel ik niet alleen op de stad en de haven. Ik heb het dan ook over de verbondenheid met het water. Want dat is de grote uitdaging die we moeten aangaan: de Antwerpenaar zich meer verbonden laten voelen met zijn Schelde. En het watererfgoed speelt daar een cruciale rol in.

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Ik probeer die plekken te combineren tijdens het hardlopen. Zo start ik steevast aan de Scheldekaaien, loop ik via de fietserstunnel naar Linkeroever, om daar kilometerslang te genieten van het zicht op de Schelde en de petrochemie. ’s Winters of zomers, het maakt niets uit: telkenmale krijg je van op de Scheldeboorden een uniek uitzicht.

Wat is je favoriete boot ?
Cultuurhistorisch gezien, ga ik resoluut voor de kogge. Zij ademt een en al historiek uit en is een boegbeeld van de geschiedenis van de scheepvaart. In die optiek ben ik dan ook verheugd door de vondst van de Doelse Kogge in 2000. Het is één van de oudste exemplaren die men ooit gevonden heeft. Als we het over de moderne scheepvaart hebben, kijk ik met ontzag naar zeereuzen zoals de MSC Beatrice. Ik was erbij toen het 366 meter lange en 52 meter brede vaartuig de Antwerpse haven in april 2009 binnenvoer. Van zoiets kan je enkel onder de indruk zijn.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
In tal van Antwerpse straten en wijken kan je verwijzingen naar ons maritiem verleden en de Schelde terugvinden. Denk maar aan de herdenkingsbeelden op het Lambermont- en Marnixplein. Deze beelden zijn een ode aan de vrije doortocht op de Schelde en doen ons eraan herinneren hoezeer we dit moeten koesteren en ervoor blijven vechten.
Daarnaast geniet ik met volle teugen van de werken van Eugeen Van Mieghem. Hij brengt als geen ander het leven van gewone mensen in een wereldhaven in beeld.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
Je kan mij af en toe terugvinden op een terrasje op het Eilandje. Bij voorkeur dan bij Bar du Port of Het Duvels Genot. Het zicht op de oude haven en de jachthaven tijdens een warme zomeravond is gewoon adembenemend.

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
Dan zou ik mijn uiterste best doen om de Doelse Kogge te laten restaureren en een belangrijke plek te geven in Antwerpen. De Vlaamse regering is momenteel de verschillende mogelijkheden aan het onderzoeken. Maar een beslissing over het behoud of de bestemming is nog steeds niet genomen. Ik kan alleen hopen dat ze hier snel werk van maakt.

Watererfgoedgesprek met Johan Verminnen

Foto Jo Clauwaert

Watererfgoed Vlaanderen start met een reeks Watererfgoedgesprekken met Bekende Vlamingen. De eerste in de rij is Johan Verminnen (Wemmel, 1951), één van Vlaanderens bekendste liedjesschrijvers en zangers, maar ook een echte waterliefhebber. In 2006 publiceerde hij het boek De laatste boot met een bijhorende CD. In 2007 bracht hij de CD Over mensen, boten en steden uit, en in 2009 de CD Solozeiler. In 2010 en 2011 viert hij zijn zestigste verjaardag met een grote feesttournee.

Wat heb je met water en watererfgoed ?
Water is het symbool van de vrijheid, het ontsnappen aan het land, aan vastgeroeste ideeën en problemen. Water reinigt de leden, maar zuivert ook de geest. Van water en varen, onder het gezag van de natuur en van de kapitein, word je ook bescheiden. Van kleinsaf wilde ik zelf kapitein ter lange omvaart worden, maar daar kwam o zoveel wiskunde bij kijken...

Wat is je lievelingsplek bij, langs, op, in of onder water ?
Het terras van de Zeevaartschool, in de bocht van de Schelde in Antwerpen.

Wat is je favoriete boot ?
Twee boten waarop ik ben meegevaren: de zeilboot Jeannot en de vissersboot O.33 uit Oostende van Pascal Van Billemont. Aan boord van die laatste voer ik 8 dagen rond bij Denemarken en leerde ik liefde voor de zee en respect voor de vissers.

Wat is je favoriet stuk watercultuur ?
De kortverhalen over de zee van de Nederlandse schrijver J.M.A. Biesheuvel. Ik heb er ooit één uit het hoofd geleerd en verteld tijdens de voorstelling Een motor op zee. Daarnaast hou ik van reisverhalen en wegdromen over overzeese bestemmingen in de Times Atlas of the World.

Wat is het heerlijkste Vlaamse café, restaurant of hotel aan het water ?
Dat is zonder twijfel het Végé-café aan de Hendrik Baelskaai in de haven van Oostende. Het café stak vroeger achter een kruidenierswinkeltje. Het is een origineel stuk van het Opex-kwartier van de Oostendse Vuurtorenwijk, waar de vissers voor en na de reis bijeenkomen. Nadat ik zelf was meegevaren, ben ook ik er aanvaard.

Wat zou je eerst doen als je Vlaams minister van water of watererfgoed was ?
Ten eerste: het transport over water aanmoedigen, en voor bepaalde producten verplicht stellen. Ten tweede: de sluizen openen op zondag, om het watertoerisme aan te moedigen. Ten derde: alternatieve vistechnieken ondersteunen, ook met subsidies, omdat sleepnetten alles kapot maken. En ten vierde: opnieuw een groot opleidingsschip in de vaart brengen, waar ook burgers die het moeilijk hebben avontuur en terug richting en wat discipline kunnen vinden.