|
Informatiepagina Decreet Varend Erfgoed
Belang van het Decreet Varend Erfgoed
Stand van zaken beschermingsdossiers
Budget voor restauratiesubsidies 2011
Subsidiepercentages en publieke ontsluiting
Beschermingsprocedure, bevoegde instanties en beheersovereenkomst
Andere instanties
Inventaris van het historisch waardevol varend erfgoed
Regelgeving
Informatiebronnen, contactgegevens en meldpunt
Dankwoord
Belang van het Decreet Varend Erfgoed
Het Vlaams Decreet van 29 maart 2002 tot bescherming van varend erfgoed is een belangrijk en in internationaal opzicht innovatief instrument om het behoud, het beheer en de exploitatie van het Vlaams varend erfgoed te ondersteunen. Sinds zijn ontstaan bepleit Watererfgoed Vlaanderen een krachtige en versnelde uitvoering van het decreet. Ten behoeve van de leden en andere belangstellenden en in aanvulling op de communicatie vanuit het Agentschap Ruimte en Erfgoed is hieronder basisinformatie verzameld over het decreet en zijn concrete toepassing.
Stand van zaken beschermingsdossiers
|
Voorlopige bescherming |
Definitieve bescherming |
Garnalenvisser "Crangon" |
21/08/2006 |
16/07/2007 |
Zeilschip "Williwaw" |
17/12/2007 |
21/10/2008 |
Racejacht "Edelweiss II" |
21/08/2008 |
17/09/2009 |
Racejacht "Tomidi" |
21/08/2008 |
17/09/2009 |
Zeiljacht "Outka" |
18/09/2009 |
30/09/2010 |
Drijvende stoomkraan nr. 9 |
07/09/2009 |
30/09/2010 |
Reddingsboot Watson 2 |
27/01/2010 |
28/03/2011 |
Reddingsboot Watson 3 |
27/01/2010 |
28/03/2011 |
IJslandvaarder François Musin |
27/01/2010 |
24/02/2011 |
Bebakeningsschip Doel |
14/06/2010 |
12/07/2011 |
Het Kerkschip "Sint-Jozef" |
11/04/2011 |
03/10/2011 |
Vedette van de Rijnvloot "P901 Leie" |
27/01/2012 |
|
Vedette van de Rijnvloot "P902 Libération" |
27/01/2012 |
|
Vedette van de Rijnvloot "P904 Sambre" |
27/01/2012 |
|
Budget voor restauratiesubsidies 2011
Voor het begrotingsjaar 2011 werd met het oog op de toekenning van beheerspremies voor het varend erfgoed 150.000 € voorzien.
De eerste beheerspremie werd in 2010 toegekend aan de “Crangon” en bedroeg € 119.349.
Subsidiepercentages en publieke ontsluiting
In het uitvoeringsbesluit van de Vlaamse regering van 4 juni 2004 (art. 8, § 1) is bepaald dat de beheerspremie voor instandhoudings-, onderhouds- of restauratiewerkzaamheden (in het kader van een beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid) voor twee groepen eigenaars tot 80% van de gemaakte kosten kan bedragen:
- regionale of lokale besturen;
- een varend-erfgoedvereniging.
Onder dit laatste wordt verstaan: een vzw (eventueel ook een vereniging die erkend is als instelling van openbaar nut) die de instandhouding, het beheer en de publieke ontsluiting van varend erfgoed als één van de hoofddoelstellingen heeft.
Met het oog op bescherming als varend erfgoed is een 'sociaal doel' niet vereist. Er bestaat wel een decretale verplichting om te zorgen voor een publieke ontsluiting van het varend erfgoed (bezoek, rondvaart, … ). Voor verenigingen gaat het om minstens driehonderd uur per jaar, gespreid over minimaal 10 dagen (indien het gaat om drijvende inrichtingen wordt slechts zestig uur per jaar verwacht).
Voor andere eigenaars (particulieren) kan 40% van de kosten worden terugbetaald (mits ook hier een beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid wordt gesloten).
Beschermingsprocedure, bevoegde instanties en beheersovereenkomst
Het is de Vlaamse minister bevoegd voor het onroerend erfgoed die de procedure voor een bescherming opstart op voorstel van het Agentschap Ruimte en Erfgoed.
Het Agentschap Ruimte en Erfgoed is bevoegd door de beschermingsdossiers, de beheersprogramma’s en overeenkomsten en voor de beheerspremies. Binnenkort wordt op de website van het Agentschap Ruimte & Erfgoed meer informatie geplaatst over de opzet en uitvoering van het Decreet Varend Erfgoed. Op de website zal ook uitleg worden gegeven over de praktische invulling van het uitvoeringsbesluit van 4 juni 2004 dat onder meer de beheerspremies voor het beschermd varend erfgoed regelt.
In het raam van de beschermingsprocedure worden de aanvragen of meldingen besproken in de schoot van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, afdeling varend erfgoed.
Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed stelt een inventaris van het varend erfgoed op door prospectie en door contacten te leggen. Die inventaris wordt vermoedelijk in 2012 online ontsloten (en wordt nadien verder aangevuld). De inventaris is een wetenschappelijk instrument dat in concrete beschermingsdossiers een verantwoorde beslissing mogelijk moet maken. Hij maakt met name onderlinge vergelijkingen mogelijk en geeft inzicht in uniciteit en schaarste van bepaalde types.
Tussen de voorlopige en definitieve bescherming kan maximaal een jaar verlopen.
Beheerspremies worden pas uitgekeerd nadat in aanvulling op de bescherming een beheersovereenkomst is opgesteld en ondertekend door de bevoegde Vlaamse minister en de eigenaar/gebruiker. Die overeenkomst is gebaseerd op een beheersprogramma dat moet worden samengesteld door de eigenaar/gebruiker. Het Agentschap Ruimte en Erfgoed heeft 90 dagen om dat programma te evalueren en aanvullingen of wijzigingen te vragen. De opmaak van een beheersprogramma wordt intensief begeleid door het Agentschap Ruimte en Erfgoed en moet beantwoorden aan de bepalingen van het uitvoeringsbesluit van 4 juni 2004. Het beheersprogramma geeft een overzicht van de kosten voor onderhoud, herstel of restauratie van het varend erfgoed en de wijze van publieke ontsluiting (op welke wijze en hoe intensief het varend erfgoed wordt ingeschakeld in een publiekgerichte werking) en dit over een periode van 9 jaar. De beheersovereenkomst bepaalt welke financiële middelen er in deze specifieke post van de begroting van de Vlaamse Overheid moeten worden voorzien.
Andere instanties
Monumentenwacht Varend Erfgoed verricht geen inschatting van de historische waarde, wel een inspectie van de technische staat van het varend erfgoed. Daarvoor beschikken zij over twee gespecialiseerde monumentenwachters. Die experts maken voor de aangesloten leden een toestandsrapport met aanbevelingen voor herstel, behoud en onderhoud.
De Vlaamse Vereniging tot het Behoud van Historische Vaartuigen (VVBHV) verdedigt de gemeenschappelijke belangen van de eigenaars en beheerders van varend erfgoed.
Watererfgoed Vlaanderen is de koepelorganisatie van alle Vlaamse actoren in de sector van het scheepvaart-, haven- en watererfgoed. Monumentenwacht Varend Erfgoed en de VVBHV zijn bij Watererfgoed Vlaanderen aangesloten.
Op een nog ruimer vlak fungeert het Forum voor Erfgoedverenigingen (FvE) als de Vlaamse netwerkorganisatie voor al het onroerend erfgoed.
Noch de VVBHV, noch Watererfgoed Vlaanderen, noch het FvE komen in de beschermingsprocedure geregeld in het Decreet Varend Erfgoed tussen. Zij dringen er bij de bevoegde overheden wel op aan dat dit Decreet efficiënt en snel wordt uitgevoerd en dat het Vlaamse varend erfgoed een daadwerkelijke bescherming en ondersteuning krijgt.
Inventaris van het historisch waardevol varend erfgoed
Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) werkt aan een inventaris van het historisch waardevol varend erfgoed. De criteria voor opname zijn dezelfde als de beschermingscriteria bepaald in het Decreet Varend Erfgoed, maar ze worden soepeler toegepast. Uniciteit is bijvoorbeeld geen criterium voor de inventaris, wel voor beschermingen. Authenticiteit is belangrijk voor bescherming, maar interessante casco’s kunnen in de inventaris worden opgenomen.
Aan de opname in de inventaris is momenteel geen enkel rechtsgevolg verbonden. Het is een louter wetenschappelijk instrument.
De eigenaars zullen van de opname in de inventaris op de hoogte worden gebracht.
De inventaris zal echter pas ten vroegste in 2012 online komen te staan (afhankelijk van de ICT-budgetten).
Regelgeving
Decreet van 29 maart 2002 tot bescherming van varend erfgoed
Besluit van de Vlaamse Regering van 4 juni 2004 tot uitvoering van het decreet van 29 maart 2002 tot bescherming van varend erfgoed
Informatiebronnen, contactgegevens en meldpunt
Informatiebronnen
Contactgegevens
Meldpunt
Problemen m.b.t. de uitvoering van het Decreet Varend Erfgoed of voorstellen tot wijziging van het beleid of de regelgeving kunnen worden gemeld via secr@watererfgoed.be.
Dankwoord
De informatie op deze pagina is verzameld m.m.v. Maarten Van Dijck, Onderzoeker varend erfgoed, Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed, Elke Verdurmen, Coördinator publiekswerking en communicatie, Forum voor Erfgoedverenigingen en Axel Verhulst, Erfgoedconsulent industrieel en varend erfgoed, Agentschap Ruimte en Erfgoed.
Laatste wijziging: 04/04/2012
|