logo Watererfgoed Vlaanderen Leie
  Nieuws  
|
  Kalender  
|
  Nieuwsbrief  
|
  Media  
|
  Contact  
  VLAANDEREN EN HET WATER  
  WATERERFGOEDGIDS  
Droog watererfgoed  
Nat watererfgoed  
Varen, fietsen en wandelen  
Meevaren  
Drinken, eten en slapen  
Lezen, kijken en luisteren  
Evenementen  
Overheden  
Toeristische diensten  
Verenigingen  
Dienstverleners  
Wetgeving  
Onderzoek  
  WATERERFGOED VLAANDEREN  
  DOCUMENTEN  
  WATERERFGOEDGESPREKKEN  
  VAREND ERFGOED  
  BEDREIGD WATERERFGOED  
Ga naar Haven van Antwerpen

ga naar Maritieme Dienstverlening en Kust

ga naar Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer

NAT WATERERFGOED

Getijdenmolen Rupelmonde


Getijdenmolen

Type

Eigendom- en beheersstatuut

Historiek

Bezoekmogelijkheden

Contact

Meer weten?





Binnen in de molen

Waterrad

Binnen in de molen

Waterrad

Type

Middenslag watermolen, de korenmolen heeft een houten middenslagrad, type Poncelet, van 6 m diameter en 1 m breed. De getijdenmolen is nog steeds maalvaardig.

Eigendom- en beheersstatuut.

De molen is eigendom van de gemeente Kruibeke. De watermolen en het molenaarshuis werden in 1982 beschermd als monument en dorpsgezicht omwille van hun industrieel-archeologische waarde.

Historiek

De Spaanse Molen in Rupelmonde is een onderslagmolen die graan maalt door het gebruik van getijden. Bij vloed wordt een spaarvijver vol water gelaten, en bij eb drijft dit opgespaarde water het waterrad aan. Al in 1187 bevond zich op deze plek een watermolen. De getijdenmolen werd in 1516 gebouwd dankzij een octrooi van de Habsburgse vorsten. Hierdoor was de molen zowel in handen van de graaf van Vlaanderen als de stad Rupelmonde. De getijdenmolen had twee houten waterraden. De dubbelmolen maalde op de rechteroever rogge en boomschors en op de linkeroever tarwe. Na een brand in 1567 kwam de molen volledig in handen van de graven van Vlaanderen die de getijdenmolen op de resten van de vorige herbouwden. In de 18de eeuw werd de getijdenmolen het eigendom van de familie Vilain XIIII, zij verkochten de molen later weer door aan de gemeente Rupelmonde.
In 1924 werd er een groot ijzeren Ponceletwaterrad geplaatst van 1m20 breed en met een diameter van 6 m. Het verving de vroegere twee waterraderen. Het rad werd ontworpen door Jean-Victor Poncelet, een waterbouwkundig ingenieur uit het leger van Napoleon. Zijn mechanisme zorgde voor een groot rendement, het rad kon namelijk vier molenstenen tegelijk aandrijven. Verdere modernisering volgde: het vroegere gaande werk van kamwiel en schijfloop werd vervangen door een gietijzeren overbrenging (mogelijks uit Ruisbroek, bij Brussel). De as- of maalput werd gedeeltelijk gedempt en er kwamen nieuwe steenkoppels (waarvan één gedateerd 'april 1921'). Er liggen nu zes steenkoppels, waarvan twee met maalstenen uit het Franse La Ferté-sous-Jouarre en één met maalstenen uit de Duitse steengroeven van Mayen (nabij Andernach). Het gebouw zelf bleef grotendeels intact en behield zijn 16de eeuws uitzicht. De molen heeft een indrukwekkende eiken dakgebinte op de graanzolder waar het sleepluiwerk zich bevindt. Een houten bijgebouw leunt tegen de rechterzijgevel aan.
Deze watermolen werd in 1963 stilgelegd en op 30 juli 1982 beschermd als monument. In 1996 werd de molen gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt. De gerestaureerde molen werd op zaterdag 10 mei 1997 opnieuw ingehuldigd. Momenteel is het de enige nog werkende getijdenmolen in Vlaanderen en heeft de getijdenmolen het grootste binnenwaterrad van België.

Bezoekmogelijkheden

Regelmatig treedt de molen nog in werking. Raadpleeg de website van de gemeente Kruibeke voor de maalkalender. Als je een bezoek brengt aan de molen tijdens de maaluren, dan krijg je meteen een maaldemonstratie en een rondleiding door de molenaar. Rondleidingen met gids zijn mogelijk op aanvraag.
De molen dient ook als tentoonstellingsruimte. In de getijdenmolen worden educatief opgebouwde wisseltentoonstellingen georganiseerd over molinologische thema's i.s.m. Levende Molens.

Openingsuren

april-oktober:  di-vr van 13u tot 17u
                      za, zo en feestdagen van 11u tot 12u30 en van 13u tot 17u
juli-augustus:  di-zo van 11u tot 12u30 en van 13u tot 17u

Toegangsprijzen

Duoticket getijdenmolen/graventoren € 1,25
Groepen vanaf 15 personen en 50+ € 0,75
Scholen € 0,60
Scholen van Kruibeke gratis

Contact

GETIJDENMOLEN RUPELMONDE
Nederstraat 2
B-9150 Rupelmonde
T +32 (0)3 744 10 13
F +32 (0)3 744 10 13
M toerisme.kruibeke@skynet.be
W http://www.kruibeke.be








Getijdenmolen Rupelmonde weergeven op een grotere kaart

Meer weten?

Afbeeldingen: 1 - ToerismeVlaanderen.nl, 2 - Gemeente Kruibeke, 3 - Eddy De Strooper
Laatste wijziging: 19/06/2012

  © Watererfgoed Vlaanderen vzw  
|
  Juridische Informatie  
|
  Privacy  
|
  Sitemap  
|
  Webmaster